منازل السائرين ( فارسى ) — الصفحة ٥٥

شروط بهره‌مندى از وعظ :

پير طريقت ، خودسرانه رهروى نكند كه به قول حافظ :

به كوى عشق منه بىدليل راه قدم * كه من بخويش نمودم صد اهتمام و نشد

يا مىگويد :

قطع اين مرحله بىهمرهى خضر مكن * ظلمات است بترس از خطر گمراهى

پير راه پيموده به راحتى مىتواند تجارب خود را براساس استمداد سالك در اختيار او قرار دهد و خطرها و لغزش‌هاى راه سلوك را به او بنماياند . از اين جهت داشتن پير و دلبستن به تدابير و رهنمودهاى او از لوازم سير و سلوك است ، آنانى كه ذوق و حركت در دلشان پديد آمد و قدر و منزلت پير دانا را خوب مىدانند . به قول حافظ :

نصيحت گوش كن جانا كه از جان دوست‌تر دارند * جوانان سعادتمند پند پير دانا را

ب ) به عيب واعظ آگاه نباشد

واعظ و پير طريقت براى آنكه صلاحيت وعظ و ارشاد را داشته باشد بايد از عيوب آشكار و نهان مبرا باشد . زيرا رهروان طريقت ، پيران بىعمل يا مسئله‌دار را براى هدايت انتخاب نمىكنند بلكه برعكس آنان را مدعيان دروغين طريقت به حساب مىآورند . به قول حافظ :

واعظ ما بوى حق نشنيد و بشنو اين سخن * در حضورش نيز مىگويم نه غيبت مىكنم

حتى طبيعت و ناموس سير و سلوك اقتضاء مىكند كه عالمان بىعمل رسوا شوند تا هركسى خود را براى وعظ قابل نبيند و بر كرسى هدايت تكيه نزند . به قول حافظ :

عنان به ميكده خواهم تافت زين مجلس * كه وعظ بىعملان واجب است نشنيدن

ج ) وعده و وعيد الهى را فراموش نكند

شرط سوم در بهره‌مندى از وعظ ، پند گرفتن از وعده و وعيد الهى است مثلا در وعدهء خير از بهشت و نعيم رضوانى و از وعيد از آتش نار و دوزخ پند بگيريد و كار امروز را به فردا نيفكند و توشه‌اى را كه موجب رستگارى او در آخرت مىشود فراهم آورد .