منازل السائرين ( فارسى ) — الصفحة ٥٢

شرط تفكر در اعمال و احوال

فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَ لكِنَّ اللَّهَ قَتَلَهُمْ . « 1 » نه شما بلكه خدا كافران را كشت .

در وادى بحر معانى سالك ، همه چيز را از خود سلب مىكند و در ارادهء الهى محو مىشود و هرچه مىبيند در آينهء وصف جمال يار مىبيند .

به قول حافظ :

بعد از اين روى منم و آينهء وصف جمال * كه در آنجا خبر از جلوهء ذاتم دادند

خداوند متعال براى سلب فاعليت در فعل بندگان در قرآن كريم مثال‌هاى روشنى مىزند ، نظير :

أَ فَرَأَيْتُمْ ما تُمْنُونَ ، أَ أَنْتُمْ تَخْلُقُونَهُ أَمْ نَحْنُ الْخالِقُونَ ؟ « 2 » آيا شما فرزندانتان را خلق مىكنيد يا ما خالق آنان هستيم ؟

أَ فَرَأَيْتُمْ ما تَحْرُثُونَ أَ أَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ ؟ « 3 » آنچه شما كشت مىكنيد ، آيا شما زارع واقعى هستيد يا ما زراعتگريم ؟

اينجاست كه انسان به راز ابيات شيرين حافظ پىمىبرد :

بارها گفته‌ام و بار دگر مىگويم * كه من دلشده اين ره نه به خود مىپويم

دربر آينه طوطى صفتم داشته‌اند * آنچه استاد ازل گفت بگو مىگويم

خنده و گريهء عشاق ز جايى دگر است * مىسرايم به شب و وقت سحر مىمويم

( 1 ) . افعال / 17 . ( 2 ) . واقعه / 58 و 59 . ( 3 ) . واقعه / 63 و 64 .