منازل السائرين ( فارسى ) — الصفحة ٥١

شرط تفكر در اعمال و احوال

ج ) آزادى از اسارت نفس

شرط سوم در شناخت لطافت صنع الهى رهايى از زنجير هواهاى نفسانى است زيرا در ظلمت شهوات ، قلب از نور فرقان محروم است ، تا اين مانع را از خود دور نكند بر جانش نور معرفت تابان نشود .

موانع تا نگردانى ز خود دور * درون خانهء دل نايدت نور « 1 »

ترا تا آينه زنگار باشد * حجاب ديدهء دلدار باشد « 2 »

شرط تفكر در اعمال و احوال

شرط تفكر در اعمال و احوال

و انما يوقف بالفكرة على مراتب الاعمال و الاحوال بثلاثة اشياء :

شرط تفكر در اعمال و احوال به سه چيز است :

باستصحاب العلم و ابهام المرسومات و معرفة مواقع العبر .

الف ) همراه كردن عمل با علم

عمل و رفتار آدمى ترجمان علم و آگاهى اوست و همچنين هيچ عملى بدون علم قابل شناختن نيست . فلذا عبد سالك بايد شناخت معانى اعمال را با علم همراه كند .

ب ) محو مرسومات از احوال

مرسومات همان كثرت احوال است كه سالك بايد با انوار وحدانيت ، كثرات را محو كند در غير اين صورت به معانى احوال راه پيدا نخواهد كرد .

ج ) شناخت لحظه‌هاى واردات غيبى

يعنى سالك بايد مواقع ورود معانى را از غيب به قلب بازشناسد و با بهره‌گيرى از آن معانى ، از احكام علوم ظاهرى به احكام باطنى منتقل شود و از آنجا به بحر معانى و اصل شود ، به طورىكه با ورود در بحر معانى هيچ فعلى را از خود نداند و راز آياتى چون :

وَ ما رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَ لكِنَّ اللَّهَ رَمى . « 3 » و چون تو تير افكندى نه تو بلكه خدا تير افكند .

يا :

( 1 ) . گلشن راز ، شيخ محمود شبسترى . ( 2 ) . از نگارنده . ( 3 ) . انفال / 17 .