منازل السائرين ( فارسى ) — الصفحة ٥٠٩
تفاوت سكر با صحو :
عاشقان را گر در آتش مىپسندد لطف دوست * تنگ چشمم گر نظر در چشمهء كوثر كنم
يعنى حتى اگر كانون عنايت دوست آتش باشد كمترين نظرى به چشمهء كوثر نخواهم داشت ، اين اوج شهود در عين هوشيارى است ، به طورىكه سالك شاهد حاضر نيست گوهر حقيقت را براى لحظه‌اى از دست بدهد .
خوب است در اينجا بخشى از روايت مشهور حقيقت را از لسان مبارك مولاى عارفان امير مؤمنان على عليه السّلام كه براى كميل نقل فرمود بياوريم تا كام عاشقان و جويندگان حقيقت تشنه‌تر گردد :
سأل الكميل عن الامام امير المؤمنين عليه السّلام : ما الحقيقه ؟ كميل از امام امير المؤمنين عليه السّلام پرسيد : حقيقت چيست ؟
حضرت فرمود : مالك و الحقيقه ؟ ترا با حقيقت چه كار ؟
عرض كرد : اولست صاحب سرّك ؟ آيا من رازدار تو نيستم ؟
فرمود : بلى و لكن يرشح عليك ما يطفح منى . البته چنين است اما آنچه از من مىتراود برتو مىبارد .
عرض كرد : او مثلك يخيب سائلا ؟ آيا كسى چون شما سئوال كننده را بىپاسخ مىگذارد ؟
فرمود : الحقيقه كشف سبحات الجلال من غير اشاره . حقيقت ، پرده برداشتن از سبحات جلال بدون اشاره است .
عرض كرد : زدنى بيانا . بر بيان بيفزاى .
فرمود : محو المرهوم مع صحو المعلوم . حقيقت ، محو موهوم به هنگام پديدارى معلوم است .
عرض كرد : زدنى بيانا ، بيشتر تبيين فرمائيد .
فرمود : هتك الستر لغلبة السرّ . حقيقت پرده درى در پى غلبه راز است .
عرض كر : زدنى بيانا ، بيشتر روشن فرماييد .
فرمود : الحقيقه نور يشرق صبح الازل فيلوح على هياكل التوحيد آثاره . حقيقت نورى