منازل السائرين ( فارسى ) — الصفحة ٤٩٩

تعريف بسط

باب بسط

باب بسط

قال الله عز و جل : يَذْرَؤُكُمْ فِيهِ . « 1 » شما را خلق بىشمار كند .

كه اشاره است به آيهء « جَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْواجاً وَ مِنَ الْأَنْعامِ أَزْواجاً يَذْرَؤُكُمْ فِيهِ » « 2 »

( خداى تعالى ) قرار داد براى شما از جنس خودتان همسرانى و براى حيوانات هم جفت‌هايى تا تعداد شما را به واسطهء آن گسترش دهد .

وجه استشهاد اين آيه از نظر خواجه بزرگوار بسط و گسترش خلق در صورت و احوال و نشر كمالات الهى و انتظام امور دنيا و آخرت به تدبير خداى يگانه است .

تعريف بسط

تعريف بسط

البسط أن يرسل شواهد العبد فى مدارج العلم . و يسبل على باطنه رداء الاختصاص و هم أهل التلبيس .

بسط يعنى ( خداى متعال ) شواهد بنده ( واردات قلبى ) را در مراتب علم شرعى و عقلى بفرستد و باطن بنده را با رداى خاصى بپوشاند و ايشان اهل تلبيس هستند . يعنى مردم در مورد ايشان دچار اشتباه مىشوند . زيرا از يكسو همانند مردم به سلوك ظاهرى مشغول‌اند و از طرف ديگر در باطن جزء خواص و حاملان اسرار خدا هستند .

و انّما بسطوا فى ميدان البسط لأحد ثلاثه معان ، لكلّ معنى طائفة : اهل بسط به خاطر سه معنى در ميدان بسط گسترانده شده‌اند كه هر معنى به گروهى اختصاص دارد .

گروه اول :

فطائفة بسطت رحمة للخلق يباسطونهم و يلابسونهم فيستضيعون بنورهم ، و الحقايق مجموعة ، السرائر مصونة .


( 1 ) . شورى / 11 . ( 2 ) . شورى / 11 .