منازل السائرين ( فارسى ) — الصفحة ٤٧١

باب تمكن

باب تمكن

باب تمكن

قال اللّه عز و جل : وَ لا يَسْتَخِفَّنَّكَ الَّذِينَ لا يُوقِنُونَ . « 1 » مراقب باش مردم بىايمان و يقين تو را به خفّ نكشانند .

ما قبل اين آيه : « فَاصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ » است . كه خداوند متعال به رسولش فرمود :

صبر پيشه كن كه وعدهء خدا البته حق و حتمى است و مراقب باش كه مردم بىيقين و ايمان ، حلم و وقارت را به خفت و سبكى نكشانند .

خواجه از اين آيه به تمكّن و پايدارى استشهاد كرده است و مىنويسد :

التمكن فوق الطمأنينة ، و هو اشارة الى غاية الاستغراق . تمكن ، فوق طمأنينه است و آن اشارهء به غايت استغراق دارد و آن بر سه درجه است :

و هو على ثلاث درجات :

الدرجة الاولى :

تمكّن المريد ، و هو أن تجتمع له صحّة قصد تيسّره ، و لمع شهود يحمله ، وسعة طريق تروّحه .

البته مريد فوق عابد و دون سالك است و تمام آثار درجات نه‌گانه در قسم ولايات ، براى او جمع مىشود ، چون كمال مقام در ولايات ، تمكّن است و آن صحت عزيمت را براى او آسان مىكند . و انوار شهود او را حمل مىكنند يعنى باعث تحريض و برانگيختن سالك مىشوند و سلامت طريق باعث جمعيت خاطر مريد و بالا بردن او مىشود .

البته در فضاى ولايات همواره مريد سالك از جاذبه لمعات شهود بهره‌مند است اما در اين مقام انوار شهود ، او را به سوى خود مىكشند . همانند آهن‌ربا كه براده‌هاى آهن را به سوى خود مىكشد .

در حديثى نورانى رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله فرمود :

ان لربكم فى ايّام دهركم نفحات الا فتعرضوا

( 1 ) . روم / 60 .