منازل السائرين ( فارسى ) — الصفحة ٣٩

رجوع برحسب اصلاح

باب إنابه

باب إنابه

قال اللّه تعالى : وَ أَنِيبُوا إِلى رَبِّكُمْ . « 1 » و به سوى پروردگارتان رجعت كنيد .

انابه در لغت به معنى رجوع است و در اينجا رجعت به سوى حق تعالى است و اين رجوع در سه سه چيز است : الرجوع الى الحق اصلاحا ، كما رجع اليه اعتذارا ، و الرجوع اليه وفاءا ، كما رجع اليه عهدا ، و الرجوع اليه حالا ، كما رجع اليه اجابة .

الف ) رجوع در انابه به سوى حق برحسب اصلاح طاعت و شيوهء بندگى است ، همان‌طور كه در توبه رجوع براى عذرخواهى از گناهان و خطاها بوده است .

ب ) رجوع در مقام انابه برحسب وفاى به وعده است ، همان‌گونه كه در مقام توبه رجوع به حق وفاى به عهد است يعنى عهد مىكند حق بندگى را ادا كند و در مقام انابه آن را اجابت مىكند .

ج ) رجوع در مقام انابه برحسب حال است درحالىكه در مقام توبه برحسب اجابت به « ما عاهد عليه » است .

رجوع برحسب اصلاح

رجوع برحسب اصلاح

رجوع برحسب اصلاح با سه چيز محقق مىشود :

و انما يستقيم الرجوع اليه اصلاحا بثلاثة اشياء : بالخروج من التبعات ، و التوجّع للعثرات ، و استدراك الفائتات .

الف ) خارج شدن از تبعات گناهان

اين كار با استغفار از گناهانى كه بين تو و خداى تعالى است انجام مىشود و نيز با رد مظالم و پرداخت مطالبات بندگان خدا تحقق مىيابد .

ب ) اندوهگين شدن از لغزش‌ها

( 1 ) . زمر / 54 .