منازل السائرين ( فارسى ) — الصفحة ٤٥١

باب صفا

عبادت سالك است ممكن نيست ، كسى كه مقام وصال و بهشت شهود را قصد مىكند حتما بايد از همهء آلودگىها مبرّا باشد والّا عزم سالك صحيح نخواهد بود . به قول جناب مولوى كمترين آثار هوا و هوس قفل دروازهء سلوك است :

تازه كن ايمان ، نه از گفت زبان * اى هوا را تازه كرده در نهان

تا هوا تازه است ، ايمان تازه نيست * كين هوا جز قفل آن دروازه نيست « 1 »

الدرجه الثانية :

صفاء حال يشاهد به شواهد التحقيق ، يذاق حلاوة المناجاة و ينسى به الكون .

اين درجه ، اختصاص به صفاى حال دارد كما اينكه درجهء اول ، اختصاص به صفاى علم داشت . به صفاى حال ، علامات تحقيق يعنى حكم حقيقت مشاهده مىشود و حلاوت مناجات چشيده مىشود و هستى فراموش مىشود .

به طورى كه ملاحظه مىشود ، شواهد تحقيق در اين درجه ملاحظه علامات و نشانه‌هاى حقيقت است كه در واقع وصف حق تعالى است و شيرينى مناجات و لذّت ياد خدا در اين درجه حاصل مىشود ، به طورىكه سالك حاضر نيست لحظه‌اى از اين حلاوت خارج شود .

امام سجاد عليه السّلام در مناجات خمسه عشر مىفرمايد :

الهى استغفرك من كل لذة به غير ذكرك .

« 2 » خدايا ! از هر لذّتى جز لذّت ذكر تو استغفار مىكنم .

و نيز در اين درجه سالك در اثر اشتغال به حق تعالى ، مخلوقات و نيز حتى خودش را فراموش مىكند و يكپارچه محو خداوند متعال مىشود .

عجب روى پريسا دارى اى دوست * جمال عالم‌آرا دارى اى دوست

هزاران ديده محو يك فروغت * تماشا را تماشا دارى اى دوست « 3 »

الدرجه الثالثه :

صفاء اتصال يدرج حظّ العبوديّه فى حق الربوبيّه ، و يغرق نهايات الخبر فى بدايات

( 1 ) . مثنوى ، دفتر اول بيت 1078 و 1079 . ( 2 ) . مفاتيح الجنان مناجات خمسه عشر مناجات الذاكرين ( 3 ) . ديوان نگارنده .