منازل السائرين ( فارسى ) — الصفحة ٣٩٢

باب الهام

براى اينكه اختصاصا براى پيامبران است و آن دريافت شريعت براى بندگان خداست . يا :

وَ أَوْحى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ . « 1 » و خدايت به زنبور عسل وحى كرد .

چون غير از زنبور عسل هيچ موجودى عسل توليد نمىكند ، پس مأموريت خاص است بالفظأ « اوحى ربك » آمده است .

آنچه حق آموخت مر زنبور را * آن نباشد شير را و گور را

خانه‌ها سازد پر از حلواى تر * حق ، برو آن علم را بگشاد در « 2 »

از اين‌رو وحى كه به زنبور عسل و يا مورجه و همچنين :

« أَوْحَيْنا إِلى أُمِّ مُوسى » « 3 » و يا « أَوْحَيْتُ إِلَى الْحَوارِيِّينَ » « 4 » وارد مىشود ، امرى اختصاصى است ، پس اشاره سريع و پنهان است و مخفىترين آنها وحى به انبياء عليه السّلام است . همچنين دريافت پيام از طرف خدا به سماع است ؛ يعنى با شنيدن همراه است .

گاهى سماع روشن‌تر از ديدن است . يك نجوا مىتواند معنايى روشن‌تر از ديدن داشته باشد . در حوزهء معرفت شهودى ، قلب ، سماع و بصيرت همه يكى و متحد مىشوند ؛ در مقام وحى ، همه او مىشود .

پس محل وحى گردد گوش جان * وحى چه بود ؟ گفتنى از حس نهان

گوش جان و چشم جان جز اين حس است * گوش عقل و گوش ظن زين مفلس است « 5 »

الدرجة الثانيه :

الهام يقع عيانا ، و علامة صحّته أنّه لا يخرق سترا ، و لا يجاوز حدا ، و لا يخطىء أبدا .

در درجهء اول ، الهام به سماع بود و در اينجا به عيان است . عيانا ؛ يعنى معاينة و ممثل و به صورت درآمدن است . مثل پيامبر صلّى اللّه عليه و إله در رؤيا ظرف شير را مىنوشد .

جبرئيل عليه السّلام مىفرمايد : « اخترت الفطره » . پس شير مثالى براى فطرت است . فطرت

( 1 ) . نحل / 68 . ( 2 ) . مثنوى ، دفتر اول ، بيت 1009 و 1010 . ( 3 ) . قصص / 7 . ( 4 ) . مائده / 111 . ( 5 ) . مثنوى ، دفتر اول ، بيت 1461 و 1462 .