منازل السائرين ( فارسى ) — الصفحة ٣٨٨

باب تعظيم

در حديث قدسى آمده است :

من احدث و لم يتوضّا فقد جفانى و من احدث و توضا و لم يصّل ركعتين فقد جفانى .

« 1 »

كسى كه رفع اجابت كند و وضو نگيرد ، به من جفا كرده است و كسى كه وضو بگيرد و دو ركعت نماز نخواند ، به من جفا كرده است . البته ، نبايد در اطاعت افراط كنيم . هرگز نفس را مجبور به تكليف مالايطاق نكنيم . تا زمانى است كه نفس توانايى انجام آن را داشته باشد .

خداوند متعال مىفرمايد : لا تَغْلُوا فِي دِينِكُمْ غَيْرَ الْحَقِّ . در دين خود به ناحق غلو نكنيد .

همچنين در سورهء بقره مىفرمايد : يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَ لا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ . « 2 » خداوند براى شما حكم را آسان خواسته و تكليف را مشكل نگرفته است .

پيامبر صلّى اللّه عليه و إله هم مىفرمايند :

بعثت بالحنيفيّة السمحة السهله .

« 3 » من براى دين حنيف و آسان و سهل مبعوث شدم .

الدرجة الثانيه :

تعظيم الحكم أن لا يبغى له عوجا ، او يدافع بعلم ، او يرضى بعوض .

حكمت باطن علم است . حكمت سرّ اعمال و علم هر دو است . شيوهء عمل صالح و احسن است كه مبدأ تنزلات غيبيه مىشود . سالك بايد ارادت غيبى را عزيز بدارد و براى او انحرافى نجويد و او را با علم دفع نكند و به سوى علم ظاهر برنگردد . و به عوض معاوضه نكند و به چيزى كمتر از رضايت معبود راضى نشود .

الدرجة الثالثه :

تعظيم الحق ، و هو أن لا تجعل دونه سببا ، و لا ترى عليه حقّا ، و لا تنازع له اختيارا .

درجهء سوم : تعظيم خداوند است ، به طورى كه غير او را سبب قرار ندهيم . و يقين بدانيم كه علّت تامه نزول حكمت ، خداوند است و در اين امر شكى نداشته باشيم . بر او حقى ببينيم . آن مرحله هم اگر چيزى به سالك رسيده است ، حكمت نازله از آن خداوند است ، نه اينكه استحقاقى براى سالك محرز باشد . هرچه هست عنايت پروردگار است .

( 1 ) . وسائل الشيعه ، كتاب طهارت باب 11 ، ص 382 و ارشاد القلوب ، ترجمهء طباطباى ، ص 239 . ( 2 ) . بقره / 185 . ( 3 ) . شيعه در پيشگاه قرآن ، ص 433 .