منازل السائرين ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٩

باب احسان

من كانت هجرته الى الله و رسوله ، فهجرته الى الله و رسوله و من كانت هجرته الى دنيا يصيبها ، اوامراة يتزوجها ، فهجرته الى ما هاجر اليه .

« 1 »

يعنى اگر همهء توجه مهاجر به خداوند متعال باشد او مهاجر الى الله است و اگر به سوى دنيا باشد از آن بىنصيب نمىشود ولو اينكه تزوّج با زنى باشد ، او مهاجر به سوى زن است .

علت اينكه ما مهاجر الى الله نيستيم چون نمىتوانيم از بيت مظلم نفس خارج شويم و زنجيرهاى درونى ، ما را گرفتار كرده است .

به قول مولوى :

پند من بشنو كه تن بند قوى است * كهنه بيرون كن گرت ميل نوى است

لب ببند و كفّ پر زر برگشا * بخل تن بگذار و پيش آور سخا

ترك شهوت‌ها و لذت‌ها سخاست * هركه در شهوت فروشد بر نخاست

اين سخا شاخى است از سرو بهشت * واى او كز كف چنين شاخى بهشت

عروة الوثقى است اين ترك هوا * بركشد اين شاخ جان را بر سما « 2 »

كسى كه مهاجر الى الله شود و از تعلقات نفسانى رهايى يابد ، چنگ به عروة الوثقى مىزند : وَ مَنْ يُسْلِمْ وَجْهَهُ إِلَى اللَّهِ وَ هُوَ مُحْسِنٌ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى . « 3 » كسى كه از روى تسليم قلب به حق روى آورد ، او نيكوكارى است كه تمسك به عروة الوثقى دارد .

در ذيل آيهء « مِمَّنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ وَ هُوَ مُحْسِنٌ » « 4 » روى ان النبى صلّى اللّه عليه و إله :

سئل عن الاحسان ؟

فقال ان تعبد الله كانك تراه فان لم تكن تراه فانّه يراك .

« 5 »

همچنين حضرت على عليه السّلام در خطبهء دوم مىفرمايد :

اشهد ان لا إله الا الله وحده لا شريك له ، . . . فانّها عزيمة الايمان و فاتحه الاحسان و مرضاة الرحمن و مدحرة الشيطان .

شهادت به وحدانيت ، عزيمت به سوى ايمان و گشايش احسان و خشنودى رحمان و دور كنندهء شيطان است .

( 1 ) . صحيح نجارى - كتاب ايمان - باب ما جاء أنّ الأعمال بالنيّه . ( 2 ) . مثنوى ، دفتر دوم ، بيت 1270 تا 1274 . ( 3 ) . لقمان / 22 . ( 4 ) . نساء / 125 . ( 5 ) . نور الثقلين ، ج 4 .