منازل السائرين ( فارسى ) — الصفحة ٣٤٣

تعريف انس

الارباب انفسهم و تيقّنت بالغور و الفلاح ارواحهم و قرّت بالنظر الى محبوبهم اعينهم .

« 1 »

البته فراخوانى به بارگاه قرب همواره از جانب حق تعالى ادامه دارد اما گوش و دل‌هاى زنگار گرفته و گناه آلود ، مخاطب واقع نمىشوند و الا عنايت خداوند مستدام و ابواب رحمت او پيوسته باز است : و لا يغلق بابه و لا يرد سائله . . . « 2 » بسته نشود در رحمتش و ردّ نشود گدايش . به قول حافظ :

گوهر مخزن اسرار همانست كه بود * حقه مهر بدان مهر و نشانست كه بود

از صبا پرس كه ما را همه شب تا دم صبح * بوى زلف تو همان مونس جانست كه بود

بنابراين مقدم يقين مركبى است كه سالك را به فضاى قرب مىرساند و نشانهء اين حضور آرامش ظاهرى و باطنى است كه سراسر وجود سالك را فرا مىگيرد و ديگر از كسى نمىهراسد و لذت انس و حضور ، دل‌نگرانىها و اضطراب‌هاى درونى را از او دور كرده است چه زيبا فرمود سيد الشهداء عليه السّلام :

انت المونس لهم حيث او حشتجهم العوالم .

« 3 » تو مونس آنانى آنا كه از عوالم هستى درهراسند .

يا مىفرمايد :

يا من اذاق احبائه حلاوة الموانسة فقاموا بين يديه متملّقين .

« 4 »

اى آنكه به دوستانت حالوت انس را چشانيده‌اى و آن‌ها را به حال تملق كشانيده تا در برابر مهر و محبت تو جهت انجام وظايف بندگى و طاعت به پا خيزند .

به راستى چه زيبا فرمود انسان سالك در مقام انس آن‌چنان محو محبوب خود مىشود كه تنها او را مىبيند و دوست دارد هرچه او مىخواهد انجام دهد و از اشارت‌هاى او هم فرمان مىبرد و حقيقت طاعت بندگى را جز محبت و ارادت با او نمىبيند .

به قول حافظ :

اى مذكر چند گوئى شرح دين خاموش باش * دين ما در هر دو عالم صحبت جانان ماست

بنابراين ريشهء ترس و اضطراب در خود انسان و اعمال او نهفته است ، اگر انسان

( 1 ) . مناجات خمس عشره ، مناجات العارفين . ( 2 ) . دعاى افتتاح . ( 3 ) . اواخر دعاى عرفه ، مفاتيح الجنان . ( 4 ) . دعاى عرفه ، مفاتيح الجنان .