منازل السائرين ( فارسى ) — الصفحة ٢٧٩

باب ايثار

2 . بيزارى از بخل و حسد .

3 . گرايش و رغبت به مكارم اخلاقى .

امام صادق عليه السّلام در اين باره مىفرمايد :

فى وصف الكاملين من المؤمنين : هم البرره و بالاخوان فى حال العسر و اليسر و المؤثرون على أنفسهم فى حال العسر ، كذلك وصفهم الله : فقال : و يؤثرون على انفسهم و لو كان بهم خصاصة .

« 1 » آنانى كه بين مومنين از همه كاملتر هستند به برادرانشان چه در حال سختى چه آسايش ، ايثار مىكنند و در حال سختى آنها را بر خود ترجيح مىدهند ، آن‌ها كسانى هستند كه خداوند در وصفشان مىفرمايد « يُؤْثِرُونَ عَلى أَنْفُسِهِمْ » .

اين در واقع همان شأن مهاجرين است ، خانه‌ها ، امكانات و وسايل خود را ايثار مىكردند و براى زندگى به محل‌هاى ديگر و يا منازل اقوام مىرفتند .

در جزء دوم ؛ بيزارى از بخل و حسد ، دو نكته قابل تأمل است :

اول ، آن‌كه به واسطه بخل ايجاد شده در انسان ، آدمى به هيچ‌وجه حاضر به ايثار نيست .

دوم ، آن‌كه چيزى را كه مىخواهد ببخشد خيلى قابل اهميت است لذا ، اين پا و آن‌پا مىكند و شيطان او را وسوسه مىكند و از اين كار باز مىدارد كه همهء اين‌ها نتيجه دلبستگى شديد مىباشد .

به قول پروين اعتصامى :

بزرگى داد يك درهم گدا را * كه هنگام دعا ياد آر ما را

يكى خنديد و گفت اين درهم خرد * نمىارزيد اين بيع و شرى را

در جزء سوم ، آدمى حقيقتا بايد رغبت به مكارم اخلاقى داشته باشد و در مسير رعايت مكارم اخلاق هرچه در ايثارگرى برآيد انجام دهد تا جايى كه ملكهء نفسش شود .

به قول صائب تبريزى :

دست از كرم به عذر كم مايگى مشوى * برگى به آب ، كشتى صد مور مىشود

( 1 ) . بحار الانوار ، ج 64 ، ص 351 .