منازل السائرين ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٩

باب رضا

صدد قتلش نيز هستند از خدا براى آنها طلب عذاب كرد ولى به دليل شتاب در اين درخواست خود حضرت به عقوبت گرفتارى در شكم ماهى دچار شد .

شرط دوم اين‌كه با مردم مدارا كند ، خصومت نكند . البته اين شامل دشمنان نمىشود با آنها بايد با شدت رفتار كرد .

جاهِدِ الْكُفَّارَ وَ الْمُنافِقِينَ وَ اغْلُظْ عَلَيْهِمْ . « 1 » با كفار و منافقين جهاد كنيد و با آنها به شدت رفتار كنيد .

چيزى كه ما برعكس رفتار مىكنيم . به خلق خدا ظلم مىكنيم . . . ولى با دشمنان خدا نرمى و مدارا . كسى به مقام رضا مىرسد كه ناسزا گفتن و تعريف و تكريم برايش يكسان است .

وَ عِبادُ الرَّحْمنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً وَ إِذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا سَلاماً . « 2 » بندگان خداى رحمان كسانى هستند كه بر زمين به نرمى راه مىروند و وقتى انسان‌هى نادان با آنها مواجه مىشوند بر نادان‌ها سلام مىكنند .

بندگان خدا « هون » راه مىروند . هركس انسان مومن را مىبيند لذت مىبرد . رفتار و حركات او ناخودآگاه در دل‌ها مىنشيند . اين يعنى « هون » هون از ريشه « هان » است ، هنانه از اينجا مىآيد . يعنى رفتارش آهنگ ملايمى دارد كه جان‌ها را مىنوازد و ديده‌ها را مجذوب مىكند . چنين شخصى پاسخ بدى جاهل را با خوبى مىدهد .

« قالوا سلاما » براى اين‌كه ريشهء همه دشمنىها و خودخواهىها از قوهء غضب است و ريشهء همهء مفاسد و دنياخواهىها از نيروى شهوت است و اين دو قوه بندهء كسى هستند كه به مقام رضا رسيده باشد . اگر انسان از شرّ اين دو قوه آسوده باشد ، از همه‌چيز راحت است . پادشاهى به شيخى رسيد ديد مكانى محقر و لباسى بىرنگ‌ورو و نان خشكى آنجاست . دلش سوخت گفت : چيزى از من بخواه تا به تو ببخشم .

درويش تعجب كرد كه چرا چنين حرفى مىزند و گفت : من دو غلام دارم كه حاكم تو هستند و به تو فرمان مىدهند ولى بنده و تحت فرمان من مىباشند . پادشاه پرسيد : در اين مملكت كيست كه به من فرمان بدهد ؟ حكيم پاسخ داد : خشم و شهوت .

( 1 ) . توبه / 73 . ( 2 ) . فرقان / 63 .