منازل السائرين ( فارسى ) — الصفحة ٢٣١

باب رضا

باب رضا

باب رضا

قال الله تعالى : ارْجِعِي إِلى رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً . « 1 »

وجه استشهاد خواجه بزرگوار در باب رضا ، بخشى از آيهء « يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِي إِلى رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً . . . » است .

نفس مطمئنه ، نفسى است كه از همهء اغيار تهى شده و ميل به يار پيدا كرده است . يا به تعبيرى ديگر ، نفسى است كه از خدا پر شده است و هيچ ميل ، گرايش و انگيزشى جز خدا در او نيست . چنين نفسى هم خدا از او راضى است و هم او از خدا راضى است .

لم يدع فى هذه الآية المتسخّط اليه سبيلا . و شرط للقاصد الدّخول فى الرّضا . در اين آيه كسى را كه در دلش ناراحتىاى نسبت به خدا وجود دارد ، فرا نخوانده و براى قصدكننده وارد شدن به مقام رضا را شرط صدق قرار داده .

لذا مىفرمايد : اين دعوتى كه خدا كرده است شامل نفوسى كه مقام رضا را درك نكرده‌اند نمىشود .

به تعبير استاد علامه حسن‌زاده آملى اگر بخواهيم بگوئيم سير و سلوك يعنى چه ؟ همهء سير و سلوك در اين فراخوانى هست :

يا أيتها النفس المطمئنة ارجعلى الى ربك . . . بازگرد به سمت پروردگارت .

قاصد يعنى كسى كه قصد سير الى الله دارد ، شرط صدق قصدش اين است كه وارد در مقام رضا شود كه مقام بسيار رفيع و مهمى است و بنده بايد روى آن تأمل كند . ممكن است عمرى انسان به خيال سير و سلوك تلاش كرده باشد اما تا زمانى كه خدا او را فرا نخواند ، تلاشش محقق نمىشود و فراخوانى خداوند هم به شرط رسيدن به مقام رضاست .

واژهء رضا ، رضوان ، مرضات هم به معناى خشنودى است و در قرآن به صورت‌هاى

( 1 ) . فجر / 27 و 28 .