منازل السائرين ( فارسى ) — الصفحة ٢١٤

باب ثقه

باب ثقه

باب ثقه

قال الله تعالى : فَإِذا خِفْتِ عَلَيْهِ فَأَلْقِيهِ فِي الْيَمِّ . « 1 » خداوند عزّ و جل مىفرمايد : و هنگامى كه بر او ترسيدى ، وى را در دريا بيفكن .

اشارهء به مادر موسى عليه السّلام است كه از شدّت اطمينان و توكل به خداى متعال فرزندش را در رود نيل مىاندازد . انتخاب اين آيه براى بيان مقام ثقه بسيار زيبا و مناسب است .

خواجه در تعريف مقام ثقه مىنويسد : الثّقه سواد عين التوكّل ، و نقطة دايرة التفويض و سويداء قلب التسليم . ثقه مردمك چشم توكل است و نقطه دايرهء تفويض و سويداى قلب سليم است . مراد آن است كه ثقه لبّ و خلاصهء مقام توكل است . منافع مقام ثقه بيشتر از آن چيزى است كه در مقام توكل است . همچنين خلاصه و لبّ و حقيقت تفويض است مانند مركز دايره نسبت به محيط آن همچنين خلاصه قلب سليم است . سويدا در واقع اشاره به خونى دارد كه در رگ وسط قلب است و مايهء حيات و زندگى او به حساب مىآيد .

و هو على ثلاث درجات :

الدرجة الاولى :

درجة الاياس و هو اياس العبد عن مقاومة الأحكام ليقعد عن منازعة الأقسام ليتخلّص من قحّة الاقدام .

درجهء اوّل : درجهء نااميدى بنده از مقابله با احكام حق تعالى است يعنى آنچه را خداوند متعال حكم كرده است در برابر آن مقاومت نكند و در حكمت احكام الهى ترديد به خود راه ندهد تا از منازعه و مطالبه بيش از آنچه خدا برايش قسمت كرده باز ايستد و از بىحيايى و وقاحت دست بكشد ، يعنى بيش از آنچه كه رزق او نيست طلب نكند .

در اين مقام عبد سالك به حكم خدا اطمينان كامل دارد و مىداند كه بر خلاف حكم او

( 1 ) . قصص / 7 .