منازل السائرين ( فارسى ) — الصفحة ١٣٢
تجريد محض :
در پديدهء شب تأثيرات قوىتر است و گفتار محكم‌تر مىباشد .
در حقيقت شب بيدارى و تهجد شبانه رهبانيت امت رسول خداست كه از اين پديده براى شستن زنگار كثرت روزانه بهره‌مند مىگردند و پلكان عروج نفسانى را يك‌به‌يك طى مىنمايد . برهمين اساس مولا امير المؤمنين مىفرمايد : « مومن بايد شير روز و زاهد شب باشد . »
تعريف تبتل :
تعريف تبتل :
تبتل به معناى ، بريدن ، انقطاع ، جدا شدن از تمام ماسوى الله و پيوستن به او و نعمتهاى جاويدان و بهشت رضوان است .
« تبتيلا » مفعول مطلق است كه اوج بريدن و انقطاع را مىرساند . يعنى هروله‌كنان به طرف خدا آمدن ، آنگونه بريدنى كه بازگشت به اغيار نباشد . يكى از القاب حضرت زهرا عليها السّلام بتول است . يعنى از همه‌چيز بريده و به خدا پيوسته . در مرتبه‌اى قرار گرفته كه همه‌كس و همه‌چيز به دنبال او در حركت هستند .
التبتّل ، الانقطاع اليه بالكليّه ، و قوله عزّ و جلّ : « لَهُ دَعْوَةُ الْحَقِّ » « 1 » ، اى التّجريد المحض .
كمال انقطاع عبارت از انقطاعى است كه در آن رجعت نباشد . با تمام وجود رفتن به سوى خداست . آنگونه بريدنى كه يك تار مو ارتباط به غير نباشد .
تجريد محض :
تجريد محض :
تجريد بر وزن تفعيل به معنى بسيار خالص شدن و تمام ناپاكىها را زدودن است .
در اينجا دو اصطلاح مورد توجه است : ورع و زهد . زهد عبارت است از طهارت بيرونى و دور كردن آلودگىهاى دنيا و هرچيزى كه انسان را از ياد خدا غافل مىكند .
اما ورع عبارت از طهارت درونى است . پس از حصول اين دو طهارت تبتل حاصل مىگردد و هدف تجريد محض ، اعراض از ماسوى الله و دل بريدن از آن با تحقق زهد ورع در سالك است .
( 1 ) . رعد / 14 .