منازل السائرين ( فارسى ) — الصفحة ٩٨

تعريف اشفاق :

شد و ديد كه شيطان بالاى سرش ايستاده است :

گفت اى ملعون چرا استاده‌اى ؟ * گفت خشتم زير سر بنهاده‌اى

تا تصرف مىكنى در ملك من * خويش را آورده‌اى در سلك من « 1 »

يعنى حتى تعلق به خشتى از دنيا در دل داشتن ، علامت مالكيت شيطان است و شيطان مدعى خواهد شد .

پس تفرقه يعنى هرچيزى كه ما را از خداوند جدا كند ، و راح و روح وحدت را از جان ما دور سازد .

به تلخكامى و رنجورى رود ايام از دستم * خدايا شادى از لطفت قرين روزگارم كن

مرا در خلوت و جلوت طلب حاصل نشد آخر * خدايا همچو منصورى ، امير كوهسارم كن

دل بىسوز را نبود به روز آخرت وزنى * هر آن وردى كه دل سوزد در اين عالم دچارم كن « 2 »

دوم ، اشفاق بر قلب است كه مبادا چيزى معارض با آن‌كه مانع از ترقى قلب شود ايجاد مزاحمت كند .

ترس از اينكه مانعى و مزاحمى بر قلب او ظاهر شود مثل خيال و وسوسه و امورى كه از خارج مزاحم مىشوند .

قسم سوم ، اشفاق بر يقين است كه مبادا سببى در آن مداخله نمايد چه صاحب يقين كسى است كه در رزق و روزى و حوائج خود بر خدا توكل كرده و چشم به اسباب و وسائط ندوخته است . وقتى كه حضرت ابراهيم عليه السّلام را به سوى آتش پرتاب كردند ، در آن حالت حضرت جبرئيل آمد و به ايشان گفت : آيا فرمايشى داريد ؟

كه حضرت ابراهيم عليه السّلام پاسخ داد : مرا به تو نيازى نيست ، من به او توكل كرده‌ام . و اگر ذره‌اى از توكل ابراهيم كاسته مىشد او در آتش مىسوخت ، اين يقين است .

( 1 ) . عطار نيشابورى ، مصيبت‌نامه . ( 2 ) . از نگارنده .