الحجاز في صدر الإسلام ( حجاز در صدر اسلام ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٩
خيبر
مسجدى در جايى از ذنب كواكب به سوى بتراء
مسجدى در شقّ ، شقّ تارا
مسجدى در ذو الجيفه
مسجدى در صدر حوضى
مسجدى در حجر
مسجدى در صعيد
مسجدى در وادى القرى
مسجدى در رقعه از ناحيه شقّه ، شقّهء بنى عذره
مسجدى در ذو المروه
مسجدى در فيضاء
مسجدى در ذو خشب « 1 »
خيبر
خيبر
خيبر منطقه‌اى است به فاصلهء 250 ميلى شمال مدينه ، در آنجا چند رود جارى است .
بزرگترين آنها سرر و خاص است . اين دو به سمت جنوب جريان دارند و در بحر احمر مىريزند ، از رودهاى كوچكتر يكى رود بعث و يكى رجيع كه پيامبر - ص - به هنگام قتال با خيبريان بر كنار آن لشكرگاه زد .
در خيبر و اطراف آن آبها و چشمه‌ها بسيار است كه مزارع و نخلستانهايش را سيراب مىكنند . در آنجا جو به عمل مىآيد . خيبر براى حجاز به منزله مخزن طعام و روغن و گوشت است و ثروت حجاز از آنجاست . خرماى صبحانى آن معروف است و آن بهترين انواع خرماى حجاز است . آب فراوان ، خيبر را از مناطق بيمارىخيز كرده است . غلّه آن به چهل هزار وسق مىرسد . « 2 »
در اخبار غزوه خيبر آمده است كه در آنجا هفت دژ اصلى بود ؛ چون كتيبه و وطيح و
( 1 ) - در اينجا نص ابن اسحاق در سيرهء ابن هشام پايان مىيابد . ج 2 ، ص 182 . ( 2 ) - مغازى واقدى ، ص 646 ، 660 . الحيوان جاحظ ج 6 ، ص 18 .