الحجاز في صدر الإسلام ( حجاز در صدر اسلام ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٧٩
سويقه و قعيقعان
آنجا را دار السلام مىگفتند از پله‌هايى كه در شق شمالى بود به آنجا مىرفتند . « 1 »
محله آل نافع بن حارث ، تا سراى حمزه امتداد داشت . اين خانه از آن آل نافع بود .
سپس ابو الاعور سلمى آن را خريد و عبد الله بن زبير آن را گرفت و به پسرش حمزه بخشيد .
بعد از او جزء صوافى ( خالصجات ) شد و در سويقه واقع است .
در سويقه سراى يزيد بن منصور است . آن را دار العروس مىگويند . رو به روى آن ، خانهء عبد الصّمد است و نزد آن زقاق البقر و طاحونه و اين حدّ معلاة است .
مشرف بر سراى يزيد بن منصور كوهى است كه در جاهليت آن را قائم مىگفتند و در اسلام به زر زر موسوم شد به نام جولاهى كه نخست در آنجا خانه ساخت . پهلوى جبل زرزر جبل النار است و پهلوى آن جبل ابو يزيد . اين جبل آخرى موسوم به نام مردى است كه رئيس جولاهان مكه بود . او سرپرست حقوق آل عمرو بن عثمان بود كه در زقاق مهر بودند . « 2 »
سويقه در دهانهء قعيقعان است . « 3 »
شعب قعيقعان بين سراى يزيد بن منصور است تا خانه‌هاى ابن زبير تا شعبى كه منتهاى آن كوه احمر است تا فلق ابن زبير كه از آنجا به ابطح روند .
احمر كوهى است كه در زمان جاهليت اعرف خوانده مىشد . مشرف است بر قعيقعان و بر خانه‌هاى عبد الله بن زبير در آنجا موضعى است كه جرّ و الميزاب گفته مىشود . « 4 »
در پشت جبل الاحمر قرن ابو ريش است ، آن جزو جبل احمر است . مشرف بر كدا . و بر سر آن صخره‌هايى است موسوم به كبش ، نزد آن بر سر كوه احمر موضعى است به نام قرارة المدحى . و راههايى از آنجاست به خانه‌اى كه از آن سياهان است .
محله بنى سهم كه صاحبان خانه‌هاى آل عفيف بودند تا سويقه امتداد مىيابد و تا قعيقعان . ميان سراى آل عفيف و محله آل مرتفع ، سدى است كه سيلاب را از سويقه و محلهء خزاعيان و دار النّدوه و خانه شيبه باز مىدارد . « 5 »
اما خانهء عفيف سهمى ، در پهلوى آن خانهء ضحاك بن قيس فهرى است .
( 1 ) - ازرقى 2 ، ص 75 . ( 2 ) - ازرقى 2 ، ص 189 . ( 3 ) - ازرقى 2 ، ص 249 . ( 4 ) - ازرقى 2 ، ص 206 . ( 5 ) - ازرقى 2 ، ص 249 . اين خانه را معاويه خريد 2 ، ص 192 .