الحجاز في صدر الإسلام ( حجاز در صدر اسلام ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٧١

مسجد الحرام

بوده ، اشارت نكرده است . همچنين شمار خانه‌ها نيز در يك سمت بيشتر و در سمت ديگر كمتر است . آيا خانه‌ها وسيعتر بوده كه تعدادشان كمتر شده يا از ذكر بعضى غفلت شده و يا به ذكر مهمترين آنها پرداخته است ؟

در كتاب « المناسك » آمده است كه مسجد را 23 در است . و از درها نام برده ، بدون آن كه محل دقيق آنها را معين كند و نيز برخى نامها كه آورده با ازرقى اختلاف دارد . ذيلا نامهايى را كه فاكهى آورده ذكر مىكنيم و با اين علامت * آنچه را ازرقى ذكر كرده مشخص مىكنيم :

الف - در سمت شرقى : 1 - باب القاضى .

2 - باب آل عبّاد .

3 - باب بنى هاشم .

4 - باب بنى هاشم مقابل سوق الليل .

5 - باب النّبى .

6 - باب دار القوارير .

7 - درى كه به بازار آهنگران باز مىشود .

ب - شق يمانى : 1 - باب اصحاب الزّيت .

2 - باب قيس بن سائب .

3 - باب خالد بن عاص .

4 - باب ابن جدعان ( تيم * ) .

5 - باب مغيرة بن مخزوم ( مخروم * ) .

6 - باب الصّفا * .

7 - باب الارقم .