الحجاز في صدر الإسلام ( حجاز در صدر اسلام ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٦١
مقام ابراهيم
هر نماز مقررى عطر و ديگر بويهاى خوش معين كرد و هر سال به هنگام حج و نيز در ماه رجب مجمرها و بخورها مىفرستاد همراه با بندگان و خادمان . واليان ديگر بعد از او نيز اين رسم را مجرى داشتند .
يزيد بن معاويه و سپس حجاج هم بر كعبه كسوت ديبا پوشيدند .
درون كعبه از زمان عبد الله بن زبير به عطر خوشبو مىشد و عبد الله نخستين كسى بود كه كعبه را معطر ساخت .
معاويه نيز كعبه را خوشبو مىساخت و مجمر مىگذاشت و براى قنديلهاى مسجد از بيت المال وجه روغن معين كرد . او هر سال دو كسوت بر كعبه مىپوشيد ؛ يكى در روز ترويه از ديبا و يكى در روز عاشورا از كتان مصرى .
مأمون فرمان داد بر كعبه از ديباى سفيد جامه افكنند و سه بار اين كار تكرار شد .
بعضى از مردم بر كعبه نطع و تكه‌هاى چرم و لباس مىپوشيدند .
عمر فرمان داد هر سال كسوت كعبه را بردارند و به ميان حاجيان تقسيم كنند .
اما كليدهاى كعبه بعد از اسلام به دست عثمان بن طلحهء شيبى و نسل او بعد از او قرار گرفت .
مقام ابراهيم
مقام ابراهيم
از بارزترين مكانها در مسجد الحرام جايى است موسوم به مقام ابراهيم . در قرآن دو بار از آن ياد شده است ، يكى در اين آيه « فِيهِ آياتٌ بَيِّناتٌ مَقامُ إِبْراهِيمَ وَ مَنْ دَخَلَهُ كانَ آمِناً » ( آل عمران : 97 ) و يكى هم در اين آيه « وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقامِ إِبْراهِيمَ مُصَلًّى » ( بقره : 125 ) .
ابن اسحاق گويد كه ابراهيم آهنگ درختى نمود كه بالاى زمزم بود بين چاه و صفه .
اسماعيل و مادرش را زير آن درخت نشاند و نيز روايت شده كه جاى پاى ابراهيم تا به امروز در آن مقام باقى است .
از ابن عباس روايت شده كه در مقام نامه‌اى پيدا شد . در آن نامه از موقع و مكان خانه سخن رفته بود . عبد الله بن حمزة السلولى گويد : ميان ركن و مقام قبر نود و نه پيامبر است كه به حج آمده بودند و در آنجا دفن شده‌اند .