الحجاز في صدر الإسلام ( حجاز در صدر اسلام ) ( فارسى ) — الصفحة ٢١٦
خليص
دو قريه‌اند در باديه كه بنى مروان آن دو را به زهرى محدّث دادند . قبر زهرى نيز در آنجاست و راه ديگرى است كه بر ساحل درياست تا برسد به جحفه . در آنجا مردم عراق و فلسطين و مصر گرد مىآيند .
جحفه اول غور است تا مكه . يا به عبارت ديگر تا ذات عرق . اول غور از راه مدينه نيز جحفه است .
در نزديكى جحفه از چند موضع نام برده‌اند :
1 - حبلى ، و آن گردنهء جحفه است در هفت ميلى سقيا .
2 - زبيب ، ميقات غرب است كوهى است در دريا ، رو به روى جحفه .
3 - نيل العقاب ، موضعى است ميان مكه و مدينه ، نزديك جحفه .
4 - قاحه ، ميان جحفه و قديد .
5 - مرّود ، موضعى است ميان جحفه و ودّان از ديار بنى ضمره از كنانه . رابغ در آنجاست .
6 - احياء ، آبى است از بطن رابغ در ده ميلى جحفه ، هرگاه بخواهى از جانب چپ راه ، به قديد به روى .
مشهورترين مكانها در نزديكى جحفه غدير خمّ است .
خليص
خليص
ابن جبير در تعريف خليص گويد : و آن در زمين مسطح است با باغها و نخلهاى فراوان . كوهى دارد و دژى بلند بر قلّه آن كوه و بر زمين دژ ديگرى است كه رو به خرابى است .
در آنجا چشمه‌اى است فواره‌زن . مردم از هنگام سفر از آنجا آب برمىدارند زيرا به سبب خشكساليهاى پى در پى در راه آب نمىيابند . « 1 »
( 1 ) - ياقوت ، ج 2 ، ص 471 ؛ سمهودى ، ج 2 ، ص 301 .