الحجاز في صدر الإسلام ( حجاز در صدر اسلام ) ( فارسى ) — الصفحة ١٥٠

سبزيها و حبوبات

كه انار در سراة فراوان است و بيشتر خود رواست و زردآلو و به در سوارقيه است و موز در مهايع و خيف ذى القبر در سايه و بدر و طائف مخصوصا در مطار ، يكى از قراء طائف ، كشت شود . موز و كشتزارهاى مطار فراوان است .

نيشكر در سروات به عمل آيد .

اما خربزه در نهب اعلى است و در يليل .

ابو حنيفهء دينورى در كتاب النبات خود از چند گونه درخت نام مىبرد كه در سراة مىرويند ولى نمىگويد كه آيا در سراة حجاز يا سراة يمن و نيز از كثرت و قلّت آن چيزى نمىنويسد ، از جملهء آن درختان است :

اتم ؛ درخت زيتون است در سراة بر كوههاى بلند رويد ، به جايى حمل نمىشود .

حمر ؛ تمر هندى است كه در سراة بسيار است . و نيز در بلاد عمان .

خزم ؛ درختى است همانند مقل ولى كوتاهتر و پهن‌تر از آن است .

الب ؛ درختى است خاردار ، مثل درخت ترنج . بر سر كوهها مىرويد و بسيار كم است و انواع مختلف دارد . بدترين آن سبز آن است كه در كوه سراة در طرف تهامه مىرويد .

گردو ؛ اين درخت در زمين عرب بسيار است . در يمن ، به ديگر جاها برند در سروات از چوب درخت گردو كاسه و قدح تراشند .

سبزيها و حبوبات

سبزيها و حبوبات

در منابع از انواع پنبه و حبوبات و نخود و عدس و ارزن و لوبيا چيتى و برنج و جو و ذرت در حجاز ياد كرده و بر اين جمله ذرت قرمز را نيز افزوده‌اند .

كلبى گويد : برنج و نخود و باقلا و لوبيا و ماش و گاورس و بادرويه و تره ( گندنا ) و كرفس و گشنيز و كاهو و تره تيزك و چغندر و كدو و لوبيا چيتى و هويج و شلغم و خيار و بادنجان و پياز و سير و مرزه . « 1 »

مالك و شافعى از پياز و ترب و چغندر و خيار و خربزه نام برده‌اند . ابن سعد گويد كه ابن عمر از خيار و خربزه بدش مىآمد و نمىخورد . در مدوّنه و الامّ همچنين از خربزه و گندنا و


( 1 ) - كافى ، ج 6 ، ص 344 ، 362 - 375 .