نهضت پزشكى يا لزوم تجديد نظر در اصول و مبانى طب امروز ( فارسى ) — الصفحة ٥٩

نمونه اول [ : ابن سينا و عضلات ميان‌دنده‌اى زفيرى و شهيقى و وُسطى ]

و عدهء كل آنها را 88 مىشمارد » .

و ضمنا بايد دانست كه مقام جالينوس در علم تشريح باندازهء بود كه كتاب تشريح او مدت 1200 سال در تمام مدارس دنيا بعنوان يك كتاب درسى تدريس مىشده و كتاب تشريح قانون ابن سينا نيز اقتباس از تشريح جالينوس است با توجه باينكه شيخ ابتكارات و اكتشافات و تصرفات شخصى در جزئيات تشريح زياد دارد كه يكى از آنها همين عضلات ميان دنده است كه از كتاب ذخيره نقل مىشود :

« اما عضله‌هائى كه قبض و بسط هر دو بكند عضله‌هائى است كه اندر ميان پهلوها است « 1 » و چون دانسته آمده است


( 1 ) - پهلو بمعنى دنده است و بسط و قبض بمعنى - ( Expansion et retraction thoracique ) مىباشد . - در كتب طب قديم عضلات Inspirateurs و Expirateurs را عضلات باسطه و قابضهء صدر نوشته‌اند و چنانچه در جلد اول نهضت پزشكى ديديم حكماى اسلام از لحاظ علم ادب و نامگذارى لغات و اصطلاحات علمى هم از يونان قديم و هم از اروپاى امروز جلو هستند . يكى از آن موارد تسميهء همين عضلات تنفسى است . از نظر اتيمولوژى عضلات تنفسى را باسطه و قابضهء صدر ناميدن بهتر و مناسب‌تر است تا اينكه آنها را عضلات Inspirateurs و Expirateurs بناميم زيرا عمل اصلى اين عضلات بسط و قبض سينه است و ورود و خروج هوا يعنى : Inspiration و Expiration امرى است تبعى كه به تبعيت از بسط و قبض سينه پيدا مىشود چنانچه هوسه فيزيولوژيست معروف در صفحهء 361 جلد اول فيزيولوژى مىنويسد : « حركات ريه تابع حركات « بقيه حاشيه در صفحهء بعد »