نهضت پزشكى يا لزوم تجديد نظر در اصول و مبانى طب امروز ( فارسى ) — الصفحة ١٦٧

[ سفرنامهء حاجى باباى اصفهانى ]

موهومات و خرافات دانسته و بوسيلهء همين قبيل تبليغات و انتشارات ، ملت كهنسال ايران را كه هنوز به اين معتقدات آباء و اجدادى خود باقىمانده بودند عامى و جاهل خواندند .

اگرچه توضيح كامل دربارهء گرمى و سردى مزاج در اين مختصر نگنجيده و بواسطهء كمال اهميتى كه اين موضوع دارد چندين شماره از نهضت پزشگى به آن اختصاص داده خواهد شد ولى براى اينكه فعلا همكاران محترم به كلى بىبهره نمانده و نظر اجمالى نسبت به آن پيدا كنند و از همين نظر اجمالى اهميت قضيه معلوم گردد عرض مىكنم كه از اول قرن بيستم پزشكان دانشمند اروپا دو موضوع را در دانش پزشكى مورد توجه كامل قرار داده و هرچه بتدريج مطالعات و تحقيقات علمى دربارهء آنها بيشتر شد اهميت آن افزون گرديد : يكى سلسلهء اعصاب نباتى -

« Systeme neuro - vegetatif »

و ديگر غدد مترشحهء داخلى كه موضوع

Endocrinologie

را تشكيل مىدهد . كليهء اعمال حياتى و هر گونه فعل و انفعالات شيميائى بدن تحت نظر مستقيم اين دو دستگاه انجام مىگيرد و هر اختلالى كه در كار اعضاء و اجزاء مختلفهء بدن بروز كند دخالت مستقيم اين دو دستگاه در آن محرز است و چون خود اين دو دستگاه باهم ارتباط بسيار