أصول الاستنباط في أصول الفقه وتأريخه باسلوب حديث ( اصول استنباط ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٢٧
تمرين
موضوعى يا محصوره است و يا غير محصوره .
در شبههء محصوره احتياط كردن با پرهيز از طرفين ، واجب است ، و در شبههء غير محصوره ، احتياط واجب نيست .
شبههء حكمى ، منشأ شك در آن ، يا فقدان دليل است و يا اجمال آن - كه حكم آن احتياط با پرهيز از طرفين مىباشد - و يا تعارض دو دليل ، كه حكم آن تخيير است .
شبههء وجوبى يا حكمى است و يا موضوعى ، و ترديد در هركدام از آنها يا ميان متباينان است و يا ميان اقل و اكثر ارتباطى و يا اقل و اكثر غير ارتباطى . در مورد اخير ، برائت جارى مىشود ، اما حكم متباينان ، احتياط با بجاى آوردن دو طرف است ، خواه شبهه حكمى باشد و خواه موضوعى ؛ و اما اقل و اكثر ارتباطى ، در شبههء حكمى ، قول مشهورتر برائت است ؛ و قول روشنتر آن است كه در صورت فقدان دليل يا اجمال آن ، احتياط لازم است و در صورت تعارض دو دليل ، مكلّف مخيّر است .
در شبههء وجوبى موضوعى ، اگر تحصيلكنندهء واجب يا تحصيلكنندهء عنوانى كه وجوب آن معلوم است ، مشكوك باشد ، ظاهر احتياط است و گرنه ، برائت محتمل مىباشد .
تمرين
تمرين
1 . شبههء محصوره و شبههء غير محصوره را تعريف كنيد .
2 . حكم برخوردكننده با يكى از اطراف محصوره و اشكال مؤلف در آن را بيان كنيد .
3 . دليل برائت و دليل احتياط در شبههء وجوبى حكمى ميان اقل و اكثر ارتباطى را بيان كنيد .
4 . قاعدهء ميسور چيست و در كجا جارى مىشود .
5 . حكم عمل مكلف جاهل به حكم در جايى كه بدون كاوش عمل مىكند ، چيست ؟