هشت در بهشت ( ده رساله از علامه فيض كاشانى ) ( فارسى ) — الصفحة ٨٢

درِ ششم : در زنده شدن بندگان بعد از موت و فنا و بازگشت خلايق به سوى حق

عَمَّا يَقُولُ الْمُلْحِدُونَ عُلُوّاً كَبِيراً » « 1 » « قالُوا أَ إِذا ضَلَلْنا فِي الْأَرْضِ أَ إِنَّا لَفِي خَلْقٍ جَدِيدٍ بَلْ هُمْ بِلِقاءِ رَبِّهِمْ كافِرُونَ » « 2 » .

و نيز هر گاه حق‌تعالى منىّ را كه جماد و ميّت است در رحم بعد از تغيّر و فساد پرورش تواند داد - طَوْراً بَعْد طَوْرٍ « 3 » كه « وَ قَدْ خَلَقَكُمْ أَطْواراً » « 4 » - و حيات تواند بخشيد و از نشئهء رَحِم كه نسبت آن به دنيا همچو دنياست به آخرت تواند آورد و به سعادت و شقاوت دنيا مُنعّم و معذّب فرمود ، چرا نشايد كه آدمى را بعد از موت و فساد بدن ، باز پرورش دهد طَبَقاً عَنْ طَبَق - كه « لَتَرْكَبُنَّ طَبَقاً عَنْ طَبَقٍ » « 5 » - و حيات نو بخشد و از نشئهء دنيا به نشئهء عقبى برد و او را آن‌جا ، به سعادت و شقاوت اخروى منعّم و معذّب گرداند ؟

« وَ لَقَدْ عَلِمْتُمُ النَّشْأَةَ الْأُولى فَلَوْ لا تَذَكَّرُونَ » « 6 » « يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِنَ الْبَعْثِ فَإِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ » إِلَى قَولِهِ تَعَالَى : « ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَ أَنَّهُ يُحْيِ الْمَوْتى وَ أَنَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ وَ أَنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ لا رَيْبَ فِيها وَ أَنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ مَنْ


( 1 ) . در حاشيهء نسخهء « ق » و « خ » : « بلند و منزه است خداى از آنچه مىگويند در شأن او ملحدون ، بلندى بزرگ » . ( 2 ) . در حاشيهء نسخهء « ق » و « خ » : « گفتند : آيا هر گاه ما در زمين پنهان شديم و از هم پاشيديم آيا هر آينه در آفرينش نو خواهيم بود و باز زنده خواهيم شد ؟ بلكه ايشان لقاى پروردگار خود را كافرند و بعث را منكر » . سجده ، آيهء 10 . ( 3 ) . هيئتى بعد از هيئتى . ( 4 ) . در حاشيهء نسخهء « ق » و « خ » : « به تحقيق كه آفريد شما را چندين طور » . نوح ، آيهء 14 . ( 5 ) . در حاشيهء نسخهء « ق » و « خ » : « هر آينه به شما برسد و ملاقات كند حالى را بعد از حالى كه مطابق وى باشد در كمال و شدّت » . انشقاق ، آيهء 19 . ( 6 ) . در حاشيهء نسخهء « ق » و « خ » : « به درستى كه دانستيد شما آفرينش نخستين را كه نطفه بوديد و علقه شديد تا آخر ، و بدان هم اقرار داريد پس چرا ياد نمىكنيد توانائى حق را بر نشئهء ديگر ، چه هر كه بدان قادر است از اين عاجز نتواند بود » . واقعه ، آيهء 62 .