هشت در بهشت ( ده رساله از علامه فيض كاشانى ) ( فارسى ) — الصفحة ٣١١
درِ دوم : در بيان اقسام زكات و شرايط زكات مال « 1 »
و زكات مستحب نيز با اين زكات ، نُه است :
اول ، دادن كفى است بعد از كفى و خوشه‌اى بعد از خوشه‌اى در روز درو كردن گندم و جو و چيدن انگور و رطب به شرط آن‌كه اسراف نكند و به طيب خاطر بدهد .
خداوندِ خرمن زيان مىكند * كه بر خوشه چين ، سر گران مىكند
و حق‌تعالى اين زكات را « حق » نام نهاده آن‌جا كه مىفرمايد : « وَ آتُوا حَقَّهُ يَوْمَ حَصادِهِ وَ لا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ » « 1 » ؛ يعنى بدهيد حقش را در روز درو كردن و اسراف مَكنيد در دادن ، به درستى كه حق‌تعالى دوست نمىدارد اسراف كنندگان را . و در حديث آمده كه اسراف در اين مقام آن است كه به هر دو كف بدهد « 2 » .
دوم ، دادن قدرى است معلوم « 3 » از مال كه نزد خود مقرّر كرده باشد كه بدهد در هر روزى « 4 » يا در هر هفته‌اى « 5 » يا در هر ماهى يا در هر سالى به قدر وُسع و طاقت و اگر چه اندك باشد .
كسان را گر دهى زر ، باشد آن در كيسه‌ات فردا * وگر در كيسه بگذاريش ، در دست كسان بينى
و حق - سبحانه - اين زكات را نيز « حق » ناميده در آن‌جا كه مىفرمايد :
« وَ الَّذِينَ فِي أَمْوالِهِمْ حَقٌّ مَعْلُومٌ لِلسَّائِلِ وَ الْمَحْرُومِ » « 6 » ؛ يعنى در
( 1 ) . انعام ، آيهء 141 . ( 2 ) . نسخهء « م » : « بدهيد » . امام صادق عليه السلام : « الْإِسْرَافُ أَنْ يُعْطِيَ بِيَدَيْهِ جَمِيعاً » ( هدايهء صدوق ، ص 179 ؛ بحارالأنوار ، ج 93 ، ص 99 ، ح 27 ) . ( 3 ) . در نسخهء « م » ، « معلوم » نيامده است . ( 4 ) . نسخهء « ق » : « يا در هر روزى » . ( 5 ) . نسخهء « م » : « يا در هفته » . ( 6 ) . معارج ، آيهء 24 و 25 .