آفاق معرفت ( تبصرة المبتدى وتذكرة المنتهي ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٠

لامع سوم « 1 » در معرفت افعال

چون سرّ قدر طعمهء ابدال شود * اين جملهء قال و قيل پا مال شود

هم مفتى شرع را جگر خون گردد * هم خواجهء عقل را زبان لال شود

و معلوم شود كه إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَواءٌ عَلَيْهِمْ أَ أَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لا يُؤْمِنُونَ « 1 » چه معنى دارد « 2 » ، همچنين سرّ لَقَدْ « 3 » مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولًا « 4 » از پرده به در آيد و محقّق گردد كه مصطفى صلّى اللّه عليه و إله چرا گويد كه : « الخير كلّه في يديك و الشرّ ليس إليك » با آن كه ذوق او صلّى اللّه عليه و إله گواهى مىدهد كه : « لا فاعل إلّا اللّه ، لا ، بل ما في الوجود إلّا اللّه » .

اندر دو جهان به جز تو كس نيست كه هست

كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ « 5 » . پس چون شايد كه در وجود بىارادت و قدرت او چيزى واقع شود ؟ و اساطين حكمت چرا گفته‌اند كه شرّ در وجود واقع نيست و آنچه ناقصان را شرّ مىنمايد ، در قضا و قدر الهى بالعرض افتاده است لا بالذات و ادريس عليه السّلام چرا گفته است « 6 » كه : « يا اللّه المحمود في كلّ فعاله » « 7 »

حاشاك حاشاك يا روحي فداك * من فعل قبيح ينافي وجهك الحسنا « 8 »

( 1 ) . سورهء بقره ( 2 ) ، آيهء 6 . ( 2 ) . بقره : 6 . ( 3 ) . از اينجا تا ص 53 « به وحى الهى كما نطقت » از نسخهء « پ » افتاده است . ( 4 ) . سورهء آل عمران ( 3 ) ، آيهء 164 . ( 5 ) . سورهء قصص ( 28 ) ، آيهء 88 . ( 6 ) . ص : گويد . ( 7 ) . ص : الله المحمود في جميع أحواله . ( 8 ) . جانم به فدايت ، تو از هر كار زشتى كه با روى زيبايت منافات داشته باشد ، منزهى .