آفاق معرفت ( تبصرة المبتدى وتذكرة المنتهي ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٨

لامع دويّم در معرفت صفات

رباعى

از شبنم عشق خاك آدم گِل شد * شورى برخاست فتنه‌اى حاصل شد

سر نشتر عشق بر رگ روح زدند * يك قطره فرو چكيد « 1 » نامش دل شد

در خبر است كه هر آسمانى و هر ملكى را اسمى معين به قدس است كه قوت او أبد الآباد از آن بود ؛ و آن كه « لطيف » داند ، « قهار » نداند و آن كه « عظيم » گويد ، « ستار » نگويد . و عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها « 2 » خاصيت خليفهء خدا و مظهر تام « 3 » الوهيت آدم صفىّ است - عليه السلام - « 4 »

شعر

چو آدم را فرستاديم بيرون * جمال خويش بر صحرا نهاديم « 5 »

و در اين مقام اسرارى عظيم است و ضرر خلق در سماع آن بيش از نفع باشد ؛ هر آينه عنان بيان كشيده اولىتر ؛ ترسم كه اگر زمام اختيار از دست بيرون شود ، چيزى نبشته شود كه از دريچهء غيب به زبان اعتراضى اين زمزمه آغاز كند :

بيت

بلبل بر گل هزار افسانه بگفت * سوز دل شمع و راز پروانه بگفت

رازى كه كسى محرم آن راز نبود * از بيخردى بلبل ديوانه بگفت

اين مقدار كه گفته آمد كفايت است و چنين مختصر بيش از اين


( 1 ) . ص ، ل : از او چكيد . ( 2 ) . سورهء بقره ( 2 ) ، آيهء 31 . ( 3 ) . ل : نام . ( 4 ) . ل : صلوات الله عليه و سلم . ( 5 ) . شعر از فريد الدين عطار : ديوان ، ص 416 ، با مطلع : هر آن نقشى كه در صحرا نهاديم * تو زيبا بين كه ما زيبا نهاديم