آفاق معرفت ( تبصرة المبتدى وتذكرة المنتهي ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٢

لامع دويّم در معرفت صفات

الوحيد أوحد الدين الكرماني « 1 » ، نعم ما قال :

اسرار طريقت نشود حل به سؤال * نى نيز به درباختن حشمت « 2 » و مال

تا خون نكنى ديده و دل پنجه سال * هرگز ندهند راهت از قال « 3 » به حال « 4 »

مقام معرفت اسماء و صفات ، در غايت عظمت و جلالت است ، جز اهل صفوت و خلّت را بدان اطلاع ندهند . و به نقل اقاويل مختلف و روايات مذاهب متنوع و حفظ مجلدات كلام و فلسفه ، قابل انعكاس اشعهء انوار اسماء و صفات حق - عزّ سلطانه - كى توان شد ؟

( 1 ) . متوفى 635 ه . به نقلى در صالحيه دمشق در جوار قبر ابن عربى دفن شده است . ( 2 ) . ص : منصب . ( 3 ) . ل : قيل . ( 4 ) . نسخه مجلس : تا ديده و دل خون نكنى پنجه سال * از قال ترا ره ننمايند به حال در نسخه مجلس در اين معنى چند رباعى نقل كرده است : دل گر چه در اين باديه بسيار شتافت * يك موى ندانست ولى موى شكافت اندر دل من هزار خورشيد بتافت * آخر به كمال ذره‌اى راه نيافت ابن سينا آن قوم كه راه بين فتادند و شدند * كس را به يقين خبر ندادند و شدند آن عقده كه هيچ كس ندانست گشاد * هر كس بندى بر آن نهادند و شدند خواجه نصير طوسى هرگز دل من ز علم محروم نشد * كم بود ز اسرار كه مفهوم نشد هفتاد و دو سال سعى كردم شب و روز * معلوم شدم كه هيچ معلوم نشد امام فخر رازى كس را پس پردهء قضا راه نشد * و ز سرّ قدَر هيچ كس آگاه نشد هر كس ز سرِ قياس چيزى گفتند * معلوم نگشت قصه و كوتاه نشد امام محمد غزالى اسرار وجود خام و ناپخته بماند * وان گوهر بس شريف نا سُفته بماند هر كس به دليل عقل چيزى گفتند * آن نكته كه اصل بود ناگفته بماند منسوب به فارابى يا خيام