الإرشاد ( فارسى ) — الصفحة ٢٠١
فصل [ قضاوتهاى امير مؤمنان عليه السّلام در زمان حكومت خود ]
كه باز هم به خاطر شهادتى كه عليه آنها داده شده است .
در آن ماجرا هيچ قضاوتى درست‌تر از آنچه كه امير مؤمنان عليه السّلام بدان قضاوت فرمود وجود ندارد .
* روايت كرده‌اند كه : مردى هنگام وفاتش به قسمتى از مالش وصيت كرد امّا آن را معيّن نساخت ، پس از درگذشتش ورثه اختلاف كردند و شكايت نزد امير مؤمنان عليه السّلام بردند ، آن حضرت به خارج كردن يك هفتم از مالش برايشان قضاوت فرمود ، و كلام خدا را تلاوت كرد كه : لَها سَبْعَةُ أَبْوابٍ لِكُلِّ بابٍ مِنْهُمْ جُزْءٌ مَقْسُومٌ « 1 » .
* امير مؤمنان عليه السّلام همچنين دربارهء مردى قضاوت كرد كه در هنگام مرگ به سهمى از مال خود وصيت كرد امّا آن را بيان ننمود ، پس چون درگذشت ورثه در مورد آن به اختلاف افتادند ، امير مؤمنان عليه السّلام حكم كرد كه يك هشتم از مالش را خارج كنند و كلام خداوند جلّت عظمته را تلاوت فرمود كه : إِنَّمَا الصَّدَقاتُ لِلْفُقَراءِ وَ الْمَساكِينِ وَ الْعامِلِينَ عَلَيْها « 2 » تا پايان آيه ، كه آنان هشت گروه هستند و هر گروهى سهمى از صدقات دارد .
* امير مؤمنان عليه السّلام دربارهء مردى قضاوت فرمود كه وصيت كرد و گفت : از جانب من هر بندهء قديمى را كه در ملك من است آزاد كنيد . پس چون درگذشت وصى نمىدانست كه چه كار كند ، چون از امير مؤمنان عليه السّلام دربارهء آن پرسيد فرمود : هر بنده‌اى كه شش ماه در ملك او بوده است از جانب وى آزاد مىشود ؛ و فرمودهء خداوند متعال را تلاوت كرد كه :
وَ الْقَمَرَ قَدَّرْناهُ مَنازِلَ حَتَّى عادَ كَالْعُرْجُونِ الْقَدِيمِ « 3 » و ثابت شده است كه شاخهء خشكيدهء خرما وقتى در قوسى شدن و باريك گشتن به هلال شبيه مىشود كه شش ماه از ميوه چيدن آن گذشته باشد .
* امير مؤمنان عليه السّلام دربارهء مردى كه نذر كرده بود مدتى را روزه بدارد امّا آن مدت را مشخص نكرده بود ، چنين داورى كرد كه شش ماه روزه بگيرد ، و فرمايش خداوند متعال
( 1 ) . سورهء حجر : 44 . « دوزخ را هفت در است كه هر درى براى ورود دسته‌اى از گمراهان معيّن گرديده است » . ( 2 ) . سورهء توبه : 60 . « صدقات تنها از آن فقيران و عاجزان و متصديان اداره صدقات » . ( 3 ) . سورهء يس : 39 . « و نيز گردش ماه را در منازل معيّن مقدر كرديم تا مانند شاخهء خرما گردد » .