مدينه شناسى ( ط مشعر ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٦٤

3 / ب : محراب محمد رسول اللَّه

و در ميان بناى محراب و مدخل فلزّى غربى ، ستونى كه با ميله‌هاى مسى مشبّك مزيّن شده است ، مشخّص‌كنندهء ستون « الجزعه » مىباشد .

در جانب غربى ستونِ محراب با خطّ درشت و طلايى نوشته شده است :

هذا مُصَلّى رَسُولُ اللَّه صلى الله عليه و آله

همچنين در قسمت فوقانى بناى محراب ، با خطوط مطلّا بر زمينهء قرمز برّاق نوشته شده است :

هذا مِحْرابُ رَسُولُ اللَّه صلى الله عليه و آله

غير از محراب نبوى در مسجدالنّبى ، بنا به مصالح دينى يا ضرورت توسعه ، محراب‌هاى ديگرى نيز ساخته شد كه بعضى از آن‌ها تا زمان ما موجود است و بعضى ديگر در زمان روى كار آمدن سعودىها برداشته شد . « 1 » ( نك : پيكرهء 5 - 3 )

1 - 3 / ب : محراب عثمانى

اين محراب ، محاذى سمت قِبلى محراب نبوى ، در ديوار قِبلى مسجد كه حدّ نهايى توسعهء جنوبى مسجدالنّبى است ، قرار دارد .

اين محراب توسّط « عثمان بن عفّان » بنا گرديد . عثمان خود پس از اتمام توسعه و تعمير مسجد در مكان مذكور ، به جماعت برخاست و بدين جهت به « محراب عثمانى » شهرت يافت و بناى امروزى آن از آثار « اشرف قايتباى » در سدهء نهم هجرت است .

ديوار جنوبى مسجد كه محراب عثمانى در آن معمارى شده است ، از « باب‌السّلام » تا « منارهء رئيسيّه » يكى از پرشكوه‌ترين كاشىكارىهاى عثمانىهاست كه در زمان « سلطان عبدالحميد عثمانى » بنا شده است .

ديوار قِبلى مسجد به سه سطر موازىِ هم تقسيم و در هر رديفِ آن ، آيات منتخب

( 1 ) . سمهودى ، « خلاصة الوفاء باخبار دار المصطفى » ، ص 220