كتاب گيلان ( فارسى ) — الجزء ٢، الصفحة ٦٢٠

در رثاى پروين اعتصامى بخشى از يك قطعه ( ماده تاريخ )

شبانه‌هاى سكوتم ، نفس‌نفس بىتو * چنان چو مرثيهء جويبار ، مىگذرد

عبور ماه ملول از دريچهء پائيز * خيال توست ، كه خاموش‌وار مىگذرد

صداى هيچكس از هيچ سو نمىآيد * همين چراغ من از اين مزار مىگذرد

چو سبزه ، بسته به تنهائىِ شب دشتم * سوار سايهء تو ، از غبار مىگذرد

غريب در وطن از حس غربتم سرشار * ببين ! چه تلخ به من روزگار مىگذرد

گلرخ - منصوره

گلرخ - منصوره

منصورهء گلرخ در رضوانشهر به دنيا آمد ، شعر زير از اوست :

سرود سواران

سرود سواران

سواران ، در دل جنگل ، * به سوئى مىروند آهسته و سنگين .

كدامين سمت ، تا آتش رها سازند در خرگاه دشمن ؟ ! * نفس در سينه ، زندانىست .

كسى را لحظه‌اى ياراى جنبش نيست .

*

. . . همه مردم به لب دارند ، نامى را ، * نامى بس عظيم و پاك و زيبا ،

نام كوچك خان ! * ابر مردى كه تاريخ از براى خاطر او صفحه‌اى ديگر مهيا ساخت

*

الا ، البرز ! اى كوه بلند و پاك ! * از تو آموزند مردان صبر و آزادى

من از گيلان سرسبز و مقاوم با تو مىگويم * من از آوردگاه شير مردان ،

من از « حشمت » ، من از « ميرزا كوچك خان » با تو مىگويم

*

سواران در دل جنگل * به سوى قلهء البرز تازانند . . .

1362 - رضوانشهر

مهكامه - سرور محصص

مهكامه - سرور محصص

سرور محصص متخلص به مهكامه ، فرزند احمد خان مستوفى ، مادر اردشير محصص نقاش نامدار معاصر به سال 1291 شمسى در لاهيجان به دنيا آمد .

به سال 1306 با خانواده خود به رشت رفت و رياست سازمان « اكابر نسوان » رشت را به عهده گرفت . به سال 1335 شمسى عضو هيئت رئيسهء كنگرهء نويسندگان ايران شد . مهكامه از دوستان نزديك پروين اعتصامى شاعره بلندآوازه ايران و سالها دبير زبان و ادبيات فارسى دبيرستانهاى دختران و پسران رشت بود .

مهكامه در دىماه 1357 بدرود حيات گفت .

به يكسان آدمى را آفريده ذات ربانى * شده كاخ مساوات و بناى عدل را ، بانى

همه آيات سبحانند موجودات اين عالم * تو اثبات وجود او بجو ، ز آيات قرآنى

كواكب از فروغ كوكب حق است رخشنده * كه مهر از پرتو مهرش نمايد نورافشانى

به عمر خويشتن ، مدح و ثنا از كس نمىگويم * مگر دادار سبحان را كنم مدح و ثناخوانى

شناسد ار كسى خود را خداى خويش بشناسد * كه انسان است خود از بهترين آثار يزدانى

بناى وحدت انسان بنا كرد از ازل يزدان * چو از يك گل سرشته آدمى را رب رحمانى

چرا جوشيده از خون آفتاب و ماه را چشمه * چرا پوشيده اكنون آسمان را ابر ظلمانى

چرا افتاده است اكنون بشر اين‌سان به جان هم * هلا ! اى زادهء انسان ، بنه اين خوى حيوانى

هزاران شهر ويران گشت و ، دنيا گشت آشفته * كه ميليونها بشر گشته است در اين جنگ قربانى

در صلح و صفا ، مىكوب ، آبادى اگر خواهى * كه از جنگ و ستيز آخر نيايد غير ويرانى

برادر با برادر از چه كين مىورزد اين گونه * چرا شد يوسف ايران به چاه ظلم زندانى

بود سَروَر به گيلان سَروَر و گيلان به ايران سر * چو باشد فخر ايرانى ، يكى بانوى گيلانى

ببين در شعر مهكامه چسان كرده است هنگامه * در اين هنگامه و غوغا كه عالم هست توفانى

در رثاى پروين اعتصامى بخشى از يك قطعه ( ماده تاريخ )

در رثاى پروين اعتصامى بخشى از يك قطعه ( ماده تاريخ )

چرا اى بلبل بستان دانش * بخفتى در بهاران جوانى

چرا اى عندليب داستان‌گوى * نخوانى آن نواى داستانى

بلند از خاندان « اعتصامى » است * تو « پروين » اختر اين خاندانى

جهان گر خرم از اين گلستان است * تو خرم گلبن اين گلستانى

*

كند هنگامه‌ها « مهكامه » از غم * كند كلكش چو چشمش خونچكانى

نگهدارش چو جان ، اى خاك تيره * كه بگرفتى به بر ، جان جهانى

*

تو بودى سَروَر نسوان و « سَرَور » * نخواهد بىتو ديگر زندگانى

نديد و مىنبيند ديدهء ما * چو پروين سرور قدس آشيانى