كتاب گيلان ( فارسى ) — الجزء ٢، الصفحة ٥٥٠

ايلميلى

اشعار و سروده‌هاى انقلابى وى در سالهاى قبل از انقلاب در تهييج مردم مخصوصا دانشجويان نقش مؤثرى ايفا نمود . اين شاعر متعهد و مبارز از مهندسين ارشد و آگاه قسمت استخراج و اكتشاف شركت نفت بود و قريب 14 سال عمرش را در كوير گذراند و منشأ خدمات ارزنده‌اى گرديد . مهندس سيد مرتضى روحانى در بهار سال 1358 در حادثه‌اى دلخراش جان سپرد . از اين شاعر پرشور و مبارز ، اشعار زيادى به يادگار مانده كه برخى از آنها مثل « ايلميلى » در نشريات تهران و گيلان چاپ شده است . منظومهء ايلميلى را شاعر در بهار سال 1347 در مشهد مقدس سروده است . در اين شعر كه به گويش گيلكى گالشى و در قالب و اوزان نيمائى سروده شده چهرهء واقعى و رنج ديدهء مردم منطقه نمايان است .

نمونهء اشعار مهندس سيد مرتضى روحانى

نمونهء اشعار مهندس سيد مرتضى روحانى

ايلميلى

ايلميلى

ايلميلى هنده ، بهار را دكته * هنده مِن دامُون ورف آب بوبه

ايلميلى ميشيم بومه روخونه كنار * چتر بزه مثل عروس

همه‌جا ميلجه ك شون ساز زنن * هال سر ، پرچين سر

*

ايلميلى هنده بيجار زنده بوبه * زنه گل وجين ره را دكنن

همه‌جا تا زونو سر گل دكنن * از صوبه سر ، كار كُنن ، كار كُنن

شانه سر خونه هنن * چائى دار بوله بزه

چائى باغ مثل زمرد و كته * كيجه شون هنده زبيل سربگيتن !

*

ايلميلى گالش شون يلاق شونن * گونن هله « جوردى » محل ورف دره

تو دونه گالش ره ورف نومه * ايلميلى گالش شون راحت بونن

هنده گالش و چه مجبور نيه * بوشه تادار تو كال ولگ بچينه

ايلميلى يادهره * تا الون چنته جوان دار بكته ؟

*

ايلميلى مركبات شكفه بزه * كوه و صحرا همه‌جا عطر دره

تو دونه مردم دل‌دار سرنيه * ايلميلى مردم دل‌ترس دره

نكنه ورف بيه ! * نكنه باد بيه !

ايلميلى يادهره ؟ * ا - زمستان سياورف بومه

پرتقال يخ بزه ، نابود بوبه * ايلميلى مردم اسال عيد نتن

كيجه شون خو گوشوار و تن * و چه شون كشتى نتن ميدان بن

ايلميلى مردم دل‌ترس دره !

*

ايلميلى تهرانى شون را دكنن * رشت را ، چالوس را

« سخت‌سر » يه موشت آدم وكنه * ايلميلى نيا كُنه

چيته اوشون و از كنن * چندى اوشون بىخيالن !

*

ايلميلى وقتى هنم تهران جى * وقتى مىچوم دكنه تى سبز دامُون دله

وقتى مونياكونم تى سرخ آلاله ديمه * مو كه باور نكنم كوتا بكوردن تى دسه !

مو كه باور نكنم گرده دكوردن تى چومه ! * ايلميلى ، ايلميلى جان

ياد دِباره هارم مردمشون تفنگ وتن * بوشن هفت سال تمام دامُون مِن جنگ بكوردن

تره ياسه وانكوره ايلميلى ؟

*

ايلميلى وقتى تىسر ، برف نيشره * سيه ترمى تى چومه پرده زنه

ديو باد تله دوج مِن زوكاكونه * ولگ شون بورمه كنان جير كنن

آسمان جيرهنه سيابونه * ايلميلى مىدل همش تىور نيه

تو هوته راس هسه . . . ! * تو نه فرياد زنه ، نه گب زنه

تو دونه هنده بهار را دكنه * هنده مِن دامُون برف آب بونه

ابرشون فرار كونن ، فرار كونن * آفتاب دريا اولك مثل عروس خنده زنه

همه‌جا را دكنه ، را دكنه