كتاب گيلان ( فارسى ) — الجزء ٢، الصفحة ٥٣٢

برگردان به فارسى شبى به رودخانه رفتم

پاتق و پايگاه مىگرفتند و به چوب‌پنبهء قلاب مىنگريستند

*

در چَمْخالَه ، در شامگاهان گرم تابستان ، كه مىشد ، * ديدى ، غروب‌ها ، در اطراف « مَصَب » چه مىگذشت ؟

هركس با يار خود ، و خواهر و برادر خويش ، * بر سبزه‌زاران ، به دلخواه ، گرد هم مىنشستند

ديگ پلوى سرد را براى ( شب‌چره ) به همراه مىبردند * به ياد دارى ، آن روزگار ، شب چهارشنبه ؟

كه ( پاى قيامت ) هياهوىِ محشر را بر لب دريا مىشد ديد ؟ * آنچه كه باهم مىگفتيد ،

درست بود ، اما كم مىگفتيد . * آن‌زمان كه بازى مىكرديد ،

زبان‌درازى مىكرديد ! * راستى ، بچه‌ها ! ، بازهم شما مىخوانيد ؟

يا به بروبچه‌هاى آن روزگاران مىمانيد ؟ * - نه ! همه خاموش شدند !

همه با چشم‌وگوش شدند ، * پاره‌اى در آب غرق شدند

گروهى ديگر مردند . * اين خانه - آن خانه

هركس به خانه خود رفت

*

رودخانه تا فهميد ، * ديد كه ، اينجا ، هَوا پس است !

بار ديگر شكفت ، جوشيد * عُقدهء دلش را گشود .

گفت : اين سخن چه خوب و بجاست * هواى ابرى ، هميشه صبح مىنمايد

روزگار ، هرچه مىگردد ، * دور زمان به گونهء ديگر مىگردد

داركوب اگر حشره مىخورَد ، * براى سار لانه مىسازد !

همين كه بلبل‌ها مىروند ، * سِهره‌ها شاد مىشوند .

من نيز كه چشم واكردم ؛ * هرجا كه نيكى كردم ،

هرآستانه ، زيارتگاه كه ساختم * در چشم خود پوشال كردم !

*

من فرياد زدم : رودخانه ! * اينقدر نعره مكن !

عقلت را به كار بينداز * بگذار اين قصه را بگويم :

- عَمّه ! . . . آى عمّه ! ؟ ( پيرزن ! ) * - جان عمّه ! ؟

- كجا ميرى ؟ ! * - پنبه‌ريسى !

- تو پايين بيا ، من بريسم ! * بگذار سرگذشتم را نيز براى تو بگويم :

چشم بگشاى ! نگويى كه سخنان ناپخته و ياوه است :

*

يك روز ، خدا مرا برداشت * و در دامان مادرم انداخت

*

همين كه توانستم بنشينم ، محيط را بشناسم * آتش گرفتم و برشته شدم !

نه پدر چشمم را باز كرد * نه مادر ، دردم را درمان كرد !

يكى ، كاشت بىآب دادن ! * يكى ، بافت بىتاب دادن

هركس به فكر خويش است * كوسه به فكر ريش است

*

مادرم ، اگرچه پير ، * و در خانه اسير است

ولى از همان زمانها ، * هميشه بهانه مىگرفت .

هرچه رنج و سختى از دست شوهر مىكشيد ، * بر سر و جان من ، تلافى مىكرد و همين !

خر پير را حريف نبود ، * و « قسمتى » از گوشهء پالان را مىگرفت !

وقتى هم كه سر حال بود ، * حرف خوشش ، « الاغ » بود .

كنار سماور كه مىنشست ، * به من اشاره مىزد كه « هيشت ! »

*

همين‌كه مىخواستيم پرواز كنيم * بروبچه‌ها را جمع كنيم

عاشق شويم ، يار داشته باشيم ، * با دختر ، دختركان كار داشته باشيم

زنِ زندگى داشته باشيم نه زن مطيع و خِرِف ! * آهو شويم ، كوه به كوه رَم كنيم ، بجهيم ،