كتاب گيلان ( فارسى ) — الجزء ٢، الصفحة ٥٢٦

برگردان به فارسى

حشيش و دوغ وحدت پايان كار نبود * به جانت سوگند كه بهتر از آن ايام تصور نمىشود

بازهم اين به آن مىگفت : غول را نگاه كن * پايش را كه تا زانو گل‌آلود و كثيف است بنگر

*

گفتم خوب است ( داش‌مشتى ) بشوم * سعى كنم بلكه فراش شوم

يك چاقوى كار زنجان خريدم * با يك پستك و شال كمر كار كرمان

كفشى داشتم كه دهانه‌اش مانند دولچه گشاد بود * پنجه‌اش پهن بود و گلچه نداشت

به ارخالقم دكمه ايلمك گذاشتم * روى باشلقم منگوله آويزان كردم

از فريادم ، زن باردار سقط مىكرد * به سبيلم دلاك فنر آويزان مىكرد

قمهء كمرم را گهگاه آب مىدادم * زنجيرم را دو بار ، هر روز تاب مىدادم

براى يك حرف ، خون راه مىانداختم * بچه‌هاى محله را از كوچك و بزرگ ممنون مىكردم

يك نخ سبيلم را گرو مىدادم * همان يك نخ سبيل بود ، به كسى نارو نمىزدم

اقبالم گل كرده بود ، روزگار خوبى داشتم * زد و لوطىگرى ورافتاد !

و به فرينى لذيذمان آب افتاد !

*

گفتم نبايد بىجهت عقب بمانم * بروم دنبال كسب ، كسب پرمنفعت

فكر كردم چه كارى پيدا كنم كه بىپول باشد * « خوپوسه » نباشد ، بلبل غزلخوان باشد

وكالت و طبابت كه بدون پروانه و مجوّز نمىشود * قضاوت كه مهم است و براى پايم دراز

شاعر بشوم ، هركس را مىبينى شاعر است * ولى به من شعر گفتن هيچ برازنده نيست !

مستخدم اداره بشوم ، پول و پارتى لازم دارد * بگفته « كسمائى » براى كشيدن آب از چاه ، دلو لازم است

ولى كارِ مطلوبِ دلم نيست . * بروم درس بخوانم ، حواسم كجا بود

پير شدم . هزينهء تهيهء لباس ندارم * از عطار و بقال و سبزىفروش

گرفته تا پيله‌ور و دوره‌گرد « چانچو » بدوش * اگر پول نباشد ، كسى حاجى نمىشود

هزار سال ديگر ، سنگر ، « شاقاجى » نمىشود ! * بروم دواتگر بشوم ، از كار قيچى عاجزم

چلنگر و قفل‌ساز بشوم ، از كليد چيزى نمىدانم * بنّا بشوم ، آجر به مغزم اصابت مىكند

قاليبافى هم زحمت دارد * نعلبند بشوم ، از اسب مىترسم

از جفتك و دندانش ترس و بيم دارم * زرگر بشوم ، از تيزاب سر درنمىآورم

خياط بشوم از « خواب » پارچه آگاهى و اطلاعى ندارم * كرجىبان بشوم سكّان‌دارى برايم مشكل است

كفشدوز بشوم ، پيشكارى مشكل است * اگر شاطر نان سنگكى بشوم

لازم است كه خيلى پرزور باشم * مسگر بشوم ، سرم مىتركد !

الحذر ! از اينكه مرده‌شوى باشم * دلاك بشوم تيغ به دستم مىخورد

واكس‌زن كفشهاى مردم باشم ، مناسب حالم نيست * ساعت‌ساز بشوم ، كوكش را بدجا مىاندازم

جوراب‌باف بشوم ، پنجه و پاشنه‌اش را نمىدانم * حروفچين چاپخانه بشوم ، تميز دادن « اشپون » ها دشوار است

سفالچين بشوم ، بالاى خانه‌ها از سرما خشك مىشوم * درد سرت را كم كنم برادر

سرانجام كار پرافتخارى به من الهام شد * فقط زبان چرب و نرم و شيرين لازم است

براستى كه كار كم زحمت و عالى است * آيا دانستى چه كارى را مىگويم ؟ شغل دلالى است

*

حجره‌اى گرفتم و ميز و تلفنى گذاشتم * قلم روسى ، استامپ و خشك‌كن رويش نهادم

در دكان آقا مير حكّاك * يك مُهرى كندم به اندازهء يك نعلبكى

مظنّهء اجناس و سفتهء فراوان چاپ كردم * اين نوع كار ، نه غرامتى در بردارد و نه زيان‌آور است

از من پرسيدند : دلال چه هستى ، گفتم دلال همه‌چيز * مىگفتم دلال براتم ، دلال خشكبارم ، دلال كالاهاى ترم

همينطور ، هرچه به زبانم مىآمد مىگفتم * شبهاى جمعه ، سر وقت تاجر مىرفتم ،

مثل ميرغضب ، براى وصول حق دلالى خودم * نه فرياد مىكردم و نه قيل‌وقال

اى بقربان كسب حلال ، برادر عزيز * اگر دلالى عيب است ، پس چرا تاجر به اين كار اشتغال دارد