كتاب گيلان ( فارسى ) — الجزء ٢، الصفحة ٥٢١

برگردان به فارسى

وضو را به دريا مىگيرم و نماز را در كعبه مىخوانم * دوزخ چه سگى است كه من از او واهمه داشته باشم

زير پاى حضرت محمد ( ص ) براى خودم جا باز مىكنم

*

ايتا دوست داشتيم خدا ببرده جه مىجا * آئينه بوميره بنابوم ديمه جا

الهى بشكنه گردن فلك هزار جا * مىنازنين دوستا دور بوكود جه مىجا

برگردان به فارسى

دوستى داشتم كه خدا از من دورش كرد * برايم مثل آئينه بود كه مقابل صورتم گذاشته بودم

الهى كه هزار جاى گردن فلك بشكند * كه دوست نازنينم را از من دور كرد

*

باور نوكوديم تو مرا فراموش كونيا * ديگرى امره دوستى كونى اون امرانيشينيا

هرچى ترا دوخانم مرا جواب فانديا * هرچى ناله و زارى كونم تو گوش نديا

برگردان به فارسى

باور نمىكردم كه تو مرا فراموش كنى * با ديگرى دوستى مىكنى و با او مىنشينى

هرچه تو را صدا مىزنم به من جواب نمىدهى * هرچه ناله و زارى مىكنم ، تو گوش نمىدهى

*

مسلمانان مرا بوبو عجب حالات * مىمسجد ميخانه بوبو ، مىقبله خرابات

علم ازله من بخواندم به دلالات * به يك الف و ميم ، چند هزار آيات

برگردان به فارسى

مسلمانان ! حال و حالت عجيبى پيدا كرده‌ام * مسجد من ميخانه ، و قبلهء من خرابات شده است

به دليل و برهان ، علم ازلى را خوانده‌ام * ( به همراهش ) با يك الف و ميم ، معنى چند هزار آيات آشكار شده است

*

بوشوما نفتىخانه تمنّا بوكود * نفتى پايه اوساد ، مرا وونها بوكود

دست به سجاده بنام ، رو به عزيز الله بوكود * آتش دكفته نفتىخانا ، بىپا بوكود

برگردان به فارسى

به خانه نفت‌فروش رفتم و تقاضاى نفت كردم * نفت‌فروش چوب برداشت و مرا فرارى داد

دست به سجادهء نماز زدم و رو به خدا كردم * آتش به خانهء نفتى افتاد و او را از پاى انداخت

ميرزا حسين خان كسمائى

ميرزا حسين خان كسمائى

ميرزا حسين خان كسمائى فرزند ابراهيم ، متولد 1280 هجرى قمرى از شاعران آزاديخواه گيلان است كه آثارش در ادبيات گيلكى مىدرخشد و تبلور خاصى دارد . در طول حياتش به پاريس ، مسكو ، پطروگراد ( لنينگراد ) و تفليس مسافرت كرد . زبانهاى فرانسه و عربى را در تهران آموخت و روزنامهء « وقت » را به سال 1328 هجرى قمرى در تهران منتشر ساخت و مديريت روزنامهء « جنگل » را در سال 1325 در گيلان به عهده گرفت .

وى از فعّالان بنام و سردمداران نهضت جنگل و ياران ميرزا كوچك خان جنگلى بود . اين شاعر آزاده زندگى خود را وقف مبارزه در راه مشروطيت و آزادى كرد و در اين راه آن‌چنان گشاده‌دستى نشان داد كه كارش به افلاس كشيده شد . اشعار ميهنى او روان و سليس است و از شوروشوق خاصى برخوردار مىباشد .

وى به سال 1339 هجرى قمرى چشم از جهان فروبست و در سليمانداراب رشت به خاك سپرده شد . به فارسى و گيلكى شعر مىسرود ؛ ذيلا چند قطعه از اشعار گيلكى او نقل مىشود :

بيا بىشيم كوهانه جور ، دور ، جه آدم كلكا * دوكونيم گالش جُور ، كسوت ماتم كلكا

بنوشيم سبزه ميان ، قُلّهء كوه ، شام و سحر * آب با مشت جه او چشمهء زمزم كلكا

بيدينيم دورنماى وطنه مست و خراب * مثل يك كلاف كچ ، درهم‌وبرهم كلكا

ببهيم يكدل و يكرو ، فوكونيم ا - گبانه * ندهيم كسره ، نديم فتحه ، نديم ضمّ كلكا

نشكنيم خالانه از بهر خومه يا كى كومه * نسازيم خانه ، به ا - عرصهء عالَم كلكا

بكن ا - پيرهنه تا ، محتاج سوزن نبهى * وابين انگشتا ، مخور غُصّهء خاتم كلكا

فادهيم جملهء دونيايه ، به ا - دونياداران * گاه بىريش و گهى ، ريش مُسّلم كلكا

صبح گرما باش از آفتاب شب بوخوس دارانه جير * دلا خالى بوكون از غصه و از غم كلكا

فاندريم از اثرات طبيعت دونيا دورون * گر بخواهى شب‌وروز ، عيش فراهم كلكا

تى خورم مو ، تى « زره » تى قد موزون تى « عَلَم » * بوكونيم جنگ ، به ا - اوضاع عالم كلكا

برگردان به فارسى

برگردان به فارسى

كلكا بر وزن ( ربه‌كا ) به معناى « گيله‌كور » و « كوره‌كا » دختر كوچك است .

بيا بر فراز كوهها برويم ، دور از آدميزاد اى دخترك