شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٥٤

اخراج جرهمىها از مكه

زيرا ربيعة بن حارثة بن عمرو بن عامر بن حارثة بن امرئ القيس بن ثعلبه بن مازن با فهيرة دختر حارث بن مضاض جرهمى ازدواج كرده و حاصل ازدواج آنها ، عمرو بن ربيعه بود .

او وقتى بزرگ شد و بزرگى يافت ، خواهان پرده‌دارى كعبه گرديد و در آن هنگام جنگى ميان آنها و جرهمىها درگرفت . سپس و بعد از بيان اندكى از اخبار عمر و فرزندان او ، مىگويد : جنگ ميان آنها طولانى و شديد بود و سرانجام خزاعه بر جرهمىها بر سر كعبه ، پيروز شدند و جرهمىها را بيرون كردند آنها وارد اضم « 1 » گرديدند و در آنجا به هلاكت رسيدند .

در اين خبر ، مطلبى دربارهء جرهمىها وجود دارد ، آنجا كه آمده است : و مىگويند كه - خدا بهتر مىداند - اساف مردى از خاندان قطور بود كه با زنى به نام نايله از جرهمىدر كعبه ، فسق و فجور كرد و خداوند هر دوى آنان را به صورت دو سنگ در آورد . عمرو از اين مسأله به خشم آمد و خاندان مضاض را كه دايىهاى وى بودند ، بيرون كرد . چون آنها را بيرون راندند ، رهسپار يمن شدند و در ميان قبايل ، پراكنده گشتند .

بكر بن غالب بن حارث بن مضاض در اين باره سروده است :

وأخرجنا عمرو سواها لبلدة * بها الذئب تعوى والعدوّ المحاصرُ

و نيز :

وكنّا ولاةَ البيتِ والقاطنَ الذى * إليه يُوفى نَذرَه كلَّ مَحْرَم

سَكَنَّا بها قبلَ الظّباءِ وراثةً * ورثنا بنى حىّ بن نبت بن جُرْهُم

فأزعجنا منه وكنّا عقيلةً * قبايل من كعبٍ وعوفٍ وأسْلَمِ

مسعودى ، نظريّه چهارم دربارهء علت خروج جرهمىها از مكه را ، نقل كرده است ؛


( 1 ) - به كسر اول و فتح دوم . ذواضم : آبى كه در راه ميان مكه و يمامه در سمينه قرار دارد . و گفته شده دره‌اى ميان كوه‌هاى تهامه است . گويند : درّه‌اى است كه از حجاز مىگذرد و به دريا مىريزد . ر . ك : معجم البلدان ، ج 1 ، ص 215 - 214