فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨٤
اتيل
جامه كردن .
اتو
اتو
(
ottu
) ا . پ . مر . اتوّ .
اتواء
اتواء
(
atv '
) ع . ج تو .
اتواء
اتواء
(
etv '
) م . ع . هلاك كردن و اتواه الله : هلاك گرداند او را خداى .
اتواء
اتواء
(
ettev '
) م . ع . اتويت منزلى و اليه اتواء : پناه گرفتم منزل خود را و جاى گرفتم به آن .
اتواق
اتواق
(
atv q
) ع . ج توق .
اتواه
اتواه
(
atv h
) ع . ج توه .
اتوب
اتوب
(
otub
) ع . ج اتب .
اتوة
اتوة
(
atvat
) اتوته اتوة اى اتيته :
آمدم او را .
اتوت
اتوت
(
atut
) ا . پ . به لغت زند تندى و تيزى .
اتوز
اتوز
(
atvaz
) ص . ع . كريم الاصل .
اتوشه
اتوشه
(
atuce
) ا خ . پ . نام عمهء شاپور .
اتوم
اتوم
(
atom
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - بمعنى جزء لا يتجزى باصطلاح علماى طبيعى جسم بىنهايت كوچكى كه ظاهرا تجزيهء آن ممكن نبود و به اعتقاد متقدمين از فيلسوفها و جمعى از دانشمندان طبيعى معاصر اتوم مانند عنصر در تركيب اجسام داخل مىگردد و بعضى ديگر از علماى طبيعى مىگويند عالم مركب شده است از اتمها .
اتوم
اتوم
(
atum
) ص . ع . زن تنگ‌كس . و هر زنى كه دو فرج او يعنى پيش و پسش يكى شده باشد .
اتومبيل
اتومبيل
(
otomobil
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - يعنى به خودى خود متحرك - گردون و كالسكه‌اى را گويند كه بدون اسب و محرك ظاهر با كمال سرعت حركت مىكند و چون زمين صاف و هموار و بدون بلندى و پستى باشد در سرعت سير مقابل با قطار راه‌آهن است .
اتون
اتون
(
atun
) ا . ع . آتش‌دان نان‌پزى و آهك‌پزى و جز آن . ج : اتن .
اتون
اتون
(
otun
) م . ع . اتن اتنا و اتونا . مر . اتن .
اتون
اتون
(
attun
) ا . ع . آتش‌دان نان‌پزى و آهك‌پزى و جز آن . ج اتاتين .
اتونات
اتونات
(
atun t
) ع . ج اتونة .
اتونة
اتونة
(
atunat
) ا . ع . تون و كوره و آتش دان و گلخن . ج : اتونات .
اتونى
اتونى
(
atuniy
) ا . ع . تون تاب و گلخن تاب .
اتوه
اتوه
(
atvah
) ع . كلمهء تعجب . يق ما اتوهه چه سرگردانست او .
اتهاب
اتهاب
(
etteh b
) م . ع . بخشش پذيرفتن .
اتهال
اتهال
(
etteh l
) م . ع . زن خواستن .
و با اهل شدن .
اتهام
اتهام
(
etteh m
) م . ع . اتهم اتهاما :
به تهامة درآمد و فروكش شد در آن . و اتهم البلد : ناگوارد شمرد آن شهر را .
اتهام
اتهام
(
etteh m
) م . ع . تهمت نهادن كسى را . و تهمت پذيرفتن و بدنام شدن .
اتهام
اتهام
(
etteh m
) ا . ع . - مأخوذ از تازى - بدنامى . و بدگمانى . و تهمت نسبت به بد عملى به كسى درصورتىكه داراى وى نباشد .
اتى
اتى
(
aty
) م . ع . اتاه اتيا و اتيانا و اتيانة و مأتاتا و اتيا (
otiyan
) و
اتيا (
etiyan
) ( از باب ضرب ) : آمد او را .
و قوله تعالى : لا يُفْلِحُ السَّاحِرُ حَيْثُ أَتى اى حيث كان : رستگار نمىشود ساحر هرجا كه باشد . و اتى الامر : كرد اين كار را . و اتى عليه الدهر : هلاك كرد او را زمانه .
و اتى المراة : جماع كرد آن زن را . و به اين معنى نزد فقها مستعمل است . و اتى فلان ( مجهولا ) : دشمن فلان نزديكش رسيد . و من هاهنا اتيت : از اين جا آمد بر تو بلا .
اتى
اتى
(
et
) ا . ع . چوب و يا برگ كه در جوى افتد . ج : اتاء و اتىّ .
اتى
اتى
(
att
) ع . حرف جر بمعنى حتى .
اتى
اتى
(
atiy
) ع . ج اتاوة .
اتى
اتى
(
atiy
) ص . ع . غريب و اجنبى . و غير منتظر و سيل اتى : تو جبهء ناگهان و غير منتظر .
اتى
اتى
(
atiy
) و (
etiy
) و (
otiy
) ا . ع .
جويچه‌اى كه شخص آن را بسوى زمين خود آورد .
اتى
اتى (
etiy
) و (
otiy
) م . ع . اتى اتيا و اتيا (
etiyan
) و اتيا
(
otiyan
) . مر . اتى .
اتى
اتى
(
otiy
) ع . ج اتى (
et
) .
اتئاء
اتئاء
(
ette ' '
) م . ع . وعده پذيرفتن .
اتئاب
اتئاب
(
ette b
) م . ع . رسوا گرديدن .
و شرمنده شدن .
اتئاد
اتئاد
(
ette d
) م . ع . آهستگى نمودن . و اتئد فى امرك يعنى ثابت باش در كار خود .
اتياس
اتياس
(
aty s
) ع . ج . تيس (
tays
) .
اتئاس
اتئاس
(
ette s
) م . ع . نوميد كردن
اتيام
اتيام
(
etti m
) م . ع . ذبح كردن گوسپند تيمة را يعنى گوسپند شيردارى كه در خانه آن را نگاه دارند .
اتيان
اتيان
(
ety n
) و
اتيانة
اتيانة
(
ety nat
) م . ع .
اتى اتيا و اتيانا و اتيانة : مر . اتى را .
اتية
اتية
(
atyat
) ا . ع . اتية الجرح :
مادهء زخم و آنچه برآيد از آن .
اتيشة
اتيشة
(
otaycat
) ا . ع . اتيشة القوم :
آنكه تباه عقل و ضعيف باشد و جنگ كردن نتواند .
اتيع
اتيع
(
atya '
) ص . ع . بر روى در افتادهء از حماقت . وا . مكانى كه روبروى آن سراب بيابان باشد .
اتيل
اتيل
(
etil
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - باصطلاح كيميا گروه مونوانوميك را گويند كه در الكل خالص موجود است چه الكل عبارت است از هيدرات اتيل و اين ماده چون با كاروبرم و يد مثلا مركب شود توليد كلرور