فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨٣
اتو
و اتله : بست و كشيد آن را .
اتلال
اتلال
(
atal l
) م . ع . اتل اتلا و اتلالا مر . اتل .
اتلام
اتلام
(
atl m
) . ع ج تلم (
talam
) .
اتلان
اتلان
(
atal n
) م . ع . اتل اتلا و اتلانا مر . اتل .
اتلاه
اتلاه
(
etl h
) م . ع . اتلهه المرض اتلاها : هلاك گردانيد ويرا بيمارى . و نيز اتلاه : فراموش كنانيدن . و اتلاف كردن .
و از عشق سرگشته و بى خود كنانيدن .
اتلاه
اتلاه
(
ettel h
) م . ع . اندوه‌مند شدن .
و سرگشته گرديدن بر فرزند و جز آن يق اتله الرجل اذا اشتد جزعه . و بى خود گردانيدن يق اتلهه النبيذ اى ذهب بعقله .
اتلة
اتلة
(
atellat
) ع . ج تليل (
talil
) .
اتلع
اتلع
(
atla '
) ص . ع . رجل اتلع :
مرد دراز گردن .
اتلئباب
اتلئباب
(
etle'b b
) م . ع . اتلئب الامر اتلئبابا : راست شد آن كار . و اتلئب الحمار : راست ايستاد خر . و اتلئب الطريق : دراز كشيد راه .
اتم
اتم
(
atm
) م . ع . شكافته شدن دو درز مشك و جز آن . و يك درز گرديدن . و بريدن .
و مقيم بودن در جاى ( و الفعل من نصر ) .
اتم
اتم
(
atam
) ا . ع . درنگى يق فى سيره اتم : در رفتارش درنگى است . و ا خ . نام وادى .
اتم
اتم
(
atam
) م . ع . اتم اتما ( از باب ضرب و سمع ) : درنگى كرد .
اتم
اتم
(
atom
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - باصطلاح يونانى ذره و جسمى كه بواسطهء شدت صغر آن را غير قابل انقسام فرض كرده‌اند . مر .
اتوم .
اتم
اتم
(
otom
) ا . پ . زيتون برى . لغة فى عتم .
اتم
اتم
(
atamm
) ص . ع . كامل‌تر و تمام‌تر .
اتمار
اتمار
(
etm r
) م . ع . اتمر الرطب اتمارا : خرما شد رطب . و اتمرت النخلة : بار آورد خرما بن و بار آن به حد رطب رسيد . و اتمر القوم : خرما خورانيد آن قوم را . و اتمروا : خداوند خرماى بسيار شدند .
اتماك
اتماك
(
etm k
) م . ع . اتمك الكلاء الناقة : فربه گردانيد اين گياه آن ماده شتر را .
اتمام
اتمام
(
etm m
) م . ع . اتمه اتماما :
تمام گردانيد آن را . و اتم النبت : تمام شد نمو گياه و گل آورد . و اتم القمر : بدر تمام گرديد ماه . و اتم فلانا : تم و يا تمة داد فلان را . و نيز اتمام : نزديك رسيدن هنگام زادن زن يق اتمت الحبلى .
اتمام
اتمام
(
etm m
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - انجام و آخر و ختم و انتها . و تكميل . و اتمام مصلحت نمودن : ختم كردن كارها .
اتمهلال
اتمهلال
(
etmehl l
) م . ع . اتمهل الشئى اتمهلالا . دراز شد آن چيز .
و راست و سخت گرديد .
اتميد
اتميد
(
etmid
) ا . پ . آهن قلبه . و يوغ و سپار و اپميد .
اتمئرار
اتمئرار
(
etme'r r
) م . ع . اتمار الرمح اتمئرارا : سخت شد نيزه . و اتمار الذكر :
سخت شد نعوظ نره .
اتمئلال
اتمئلال
(
etme'l l
) م . ع . دراز و راست و سخت شدن .
اتن
اتن
(
atn
) م . ع . اتن به اتنا و اتونا ( از باب ضرب ) : مقيم و ثابت شد در آنجاى .
و اتن اتنا ( از باب نصر ) : برآمد دو پاى مولود پيش از دو دستش بر خلاف عادت . و اتنت المراة : بچهء نگونسار زائيد آن زن .
اتن
اتن
(
otn
) و (
oton
) ع . ج اتان .
اتن
اتن
(
oton
) ا . ع . زمين بلند . و ج اتان و اتون .
اتناخ
اتناخ
(
etn x
) م . ع . اتنخه الدسم :
ناگوار كرد آن را روغن .
اتناميس
اتناميس
(
atn mis
) ا . ع . بابونهء صحرائى .
اتنان
اتنان
(
atn n
) ع . ج تنّ .
اتنان
اتنان
(
etn n
) م . ع . اتن فلان اتنانا :
دور شد فلان . و اتن المرض الصبى : زاد خواست گردانيد بيمارى آن كودك را يعنى كلان نمىگردد .
اتنان
اتنان
(
atan n
) م . ع . اتن اتنانا ( از باب ضرب ) : گام نزديك نهاد .
اتنوگرافى
اتنوگرافى
(
etnog fi
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - علمى كه در آن از طبقات مختلف مردمان بحث مىكنند .
اتو
اتو
(
atv
) ا . ع . استقامت در سير و سرعت سير . الحديث : لنا نرمى الاتو و الاتوين :
مىانداختيم تير را يك بار و دوبار يعنى بعد از نماز مغرب . و ما احسن اتويدى هذه الناقة . چه نيك است وا گردانيدن اين ماده شتر دو دست خود را در سر . و نيز روش .
و مرگ . و سختى . و بسيارى سختى . و شخص بزرگ . و عطيه و لفلان اتو يعنى فلان داراى عطيه است . و جاء اتوه . يعنى برآمد مسكهء آن و اين را در صورتى گويند كه شير را جهت برآمدن مسكه بجنبانند .
اتو
اتو
(
atv
) م . ع . اتا البعير اتوا ( از باب نصر ) : شتاب كرد آن شتر در سير . و اتا الرجل : عطا كرد آن مرد . و اتوته اتوا و اتاوة : پاره دادم او را و باج دادم او را . و اتت النخلة و الشجرة اتوا و اتاء : برآمد بار آن نخل و بار آن درخت و ظاهر شد صلاح آن . و بسيار گرديد بار آن .
اتو
اتو
(
otu
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - دست افزارى آهنين و يا برنجين كه در ميان آن آتش ريزند تا گرم شود و جامه را بدان صاف كنند .
و اتو كشيدن ف م . : استعمال اتو به روى