فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨٠
اترنج
يق اتجه له راى اى سنح .
اتحاد
اتحاد
(
etteh d
) م . ع . يكى شدن .
اتحاد
اتحاد
(
etteh d
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - موافقت و يگانگى . و اتفاق و سازش . و همدمى و مؤآنست و رفاقت و دوستى و مودت .
و دوستى با صداقت و خلوص .
اتحاف
اتحاف
(
eth f
) م . ع . تحفه فرستادن و هديه و ارمغان دادن .
اتحال
اتحال
(
etteh l
) م . ع . استثناء كردن در سوگند .
اتحام
اتحام
(
etteh m
) م . ع . سياه شدن .
اتحم
اتحم
(
atham
) ص . ع . سياه .
اتحمى
اتحمى
(
athamiy
) و
اتحمية
اتحمية
(
athamiyat
) ا . ع . نوعى از چادرهاى يمن .
اتخاخ
اتخاخ
(
etx x
) م . ع . اتخ العجين اتخاخا : ترش گردانيد آن خمير را .
اتخاذ
اتخاذ
(
ettex z
) م . ع . اتخذه اتخاذا : گرفت آن را .
اتخاذ
اتخاذ
(
ettex z
) ا . پ . ماخوذ از تازى - اختيار و انتخاب . و اخذ و گرفتگى . و پسنديدگى .
و تصرف .
اتخاف
اتخاف
(
ettex f
) م . ع . اتخف رجله اتخافا : لغزيد پاى او .
اتخام
اتخام
(
etx m
) م . ع . تخمه پيدا كردن طعام . و تخمه شدن .
اتخام
اتخام
(
ettex m
) م . ع . تخمه زده گرديدن از طعام .
اتداء
اتداء
(
etted '
) م . ع . ديه گرفتن .
اتداع
اتداع
(
etted '
) م . ع . آرميدن و تن آسائى گزيدن . و قرار گرفتن .
اتدان
اتدان
(
etted n
) م . ع . خيسانيده شدن .
و تر نهاده شدن .
اتذاء
اتذاء
(
ettez '
) م . ع . عيب و سرزنش پذيرفتن .
اتر
اتر
(
eter
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - باصطلاح علماى طبيعى مادهء نافذ و هواى بسيط و خالص و سبكى كه در طبقات فوقانى آتمسفر موجود است و ايدون گمان كرده‌اند كه اين ماده پر نموده است فضائى را كه در آن اجسام آسمانى متحرك و در گردش‌اند : در اصطلاح كيميا اتر بر دو قسم تركيب اطلاق مىگردد : يك قسم عبارتست از تركيب اتيل با اجسام چندى از قبيل كلور و برم و يد و جز آن اتر ساده ناميده مىشود و قسم ديگر كه عبارت از تركيب الكل با اسيد اكسيژن دارى بود اتر مركب . پس اتر كلوريدريك عبارتست از اتر ساده و اتر استيك اتر مركب . پيشينيان از فيلسوفها مانند فيساغورث عالم را جاندار و با شعور تصور كرده اتر را جان اين چرخ بزرگ مىدانند و مىگويند هر يك از جانها از اين جان گرفته شده‌اند . بارى اترى كه در عمل بيهوش كردن و در عكاسى استعمال مىشود عبارتست از اتر گوگردى كه اتر سولفوريك نيز ناميده مىشود . مر . اثير .
اتراء
اتراء
(
etr '
) م . ع . كارهاى متواترى كردن كه در ميان هر دو كار مهلت بود .
اتراب
اتراب
(
atr b
) . ع ج ترب .
اتراب
اتراب
(
etr b
) م . ع . كم مال شدن .
و بسيار مال گرديدن . و مالك بنده‌اى شدن كه سه بار مملوك گرديده . و خاك برانداختن بر چيزى . الحديث : اتربو الكتاب فانه الجح للحاجة .
اتراح
اتراح
(
atr h
) ع . ج ترح .
اتراد
اتراد
(
etter d
) م . ع . اترد الخبز تريد ساخت نان را .
اترار
اترار
(
atr r
) ا . پ . زرشك .
اترار
اترار
(
etr r
) م . ع . اتره اترارا يعنى بريد آن را . و اتره القضاء : دور كرد آن را قضا . و اتره : دور انداخت آن را از جاى وى . و نيز اترار : چوب زدن كودك يق اتر الغلام الفلة بالمقلاء .
اترار
اترار
(
otr r
) ا خ . پ . نام شهرى در تركستان كه در قديم فارياب مىناميدند .
اتراز
اتراز
(
etr z
) م . ع . اترز العجبن اترازا : سخت كرد خمير را . و نيز اتراز :
سخت كردن دوندگى گوشت اسب را . و سخت تافتن رسن را .
اتراس
اتراس
(
atr s
) ع . ج . ترس .
اتراص
اتراص
(
etr s
) م . ع . اترصه اتراصا :
محكم كرد آن را و راست گردانيد .
اتراع
اتراع
(
etr '
) م . ع . اترعه اتراعا :
پر گردانيد آن را .
اتراع
اتراع
(
etter '
) م . ع . اترع اتراعا :
پر گرديد .
اتراف
اتراف
(
etr f
) م . ع . به نعمت پروردن .
و اترف فلان : اصرار كردن فلان بر نافرمانى .
و اترفته النعمة : بىراه گردانيد او را نعمت .
اتراق
اتراق
(
otr q
) ا . پ . توقف مسافر در منزلگاه عرض راه و خفتن شب در آن - ضد كوچ .
اتراك
اتراك
(
atr k
) ع . ج ترك .
اتراك
اتراك
(
etter k
) م . ع . اتركه اتراكا :
گذشت آن را .
اتربة
اتربة
(
atrebat
) ع . ج تراب .
اترب
اترب
(
otrob
) ا خ . پ . نام پادشاهى .
اترج
اترج
(
otroj
) ا . پ . ترنج .
اترج
اترج
(
otrojj
) ا . ع . مأخوذ از اترج فارسى و به معناى آن .
اترجة
اترجة
(
otrojjat
) ا . ع . واحد اترج يعنى يك ترنج .
اترع
اترع
(
atra '
) ا . ع . سيلى كه وادى را پر كند . و ص . سير اترع : رفتار سخت .
اترف
اترف
(
atraf
) ص . ع . آنكه در ميانهء لب برين تندى دارد .
اترنج
اترنج
(
otronj
) ا . ع . مأخوذ از ترنج