فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٩
اتجاه
اتاقة
اتاقة
(
et qat
) م . ع . اتاق القوس سخت كشيد آن كمان را .
اتاكة
اتاكة
(
et kat
) م . ع . بركندن موى .
اتاله
اتاله
(
at le
) ا . پ . بلغور .
اتاليق
اتاليق
(
at liq
) ا . ع . حامى و نگهبان .
و استاد و معلم .
اتآم
اتآم
(
et m
) م . ع . ذبح كردن كوسپند تئمة را . و اتامت المراة : دوگانه زاد آن زن در يكم شكم . و اتام المراة : دو راه آن زن را به جماع يك گردانيد .
اتآم
اتآم
(
ette m
) م . ع . دوگانه زائيدن و توأم زائيدن .
اتاماژر
اتاماژر
(
et - m jor
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - صاحب منصب لشكرى كه احكام فرمانده كل لشكر را به صاحب منصبان جزء تبليغ مىكند .
اتآمة
اتآمة
(
et ' mat
) م . ع . دوگانه زائيدن .
و نكاح كردن . و بكارت دختر را برداشتن .
و دو راه را يكى گردانيدن . مر . اتآم را .
اتان
اتان
(
at n
) و (
ot n
) ا . پ . ماده خر .
اتان
اتان
(
at n
) و (
et n
) ا . ع . ماده خر . ج آتن و اتن و اتن و مأتوناء . (
ma'tun '
) .
همچنين بمعنى ايستاد نگاه آبكش بر سر چاه آمده است .
اتان
اتان
(
at n
) ا . ع . نشستنگاه هودج از پشت شتر . ج : اتن . و اتان الضحل : سنگ بزرگ بر سر چاه كه چون چعزلاوه بر آن نشيند پاى را بلغزاند . و سنگ بزرگى كه پاره‌اى از آن درون و پاره‌اى بيرون از آب باشد . و سنگ گازران . و ماده شتر را در سختى و صلابت به اتان الضحل تشبيه مىكنند .
اتانه
اتانه
(
at nat
) ا . ع . ماده خر . ولى كمتر مستعمل است .
اتانين
اتانين
(
at nin
) ع . ج اتون .
اتاوات
اتاوات
(
et v t
) ع . ج اتاوة .
اتاوة
اتاوة
(
et vat
) ا . ع . باج و پاره و رشوه .
و پاره‌اى كه خاص براى آب باشد . و بخشش و انعام . ج : اتاوىّ و اتاوى (
at v
) و اتاوات و اتاواتىّ .
اتاوة
اتاوة
(
et vat
) م . ع . اتوته اتوا و اتاوة ( از باب نصر ) : پاره و رشوه دادم او را و باج دادم او را .
اتاوى
اتاوى
(
at v
) و (
at viy
) ع . ج اتاوة .
اتاوى
اتاوى
(
at viy
) و (
et viy
) و (
ot viy
) ا . ع . جويچه‌اى كه شخص بسوى زمين خود آرد . و سيلى كه باران آن به شخص نرسيده باشد . و مسافرى كه وطنش معلوم نبود .
اتاويات
اتاويات
(
at viy t
) ص . ج . ع . نساء اتاويات : زنان غريب و اجنبى . و زنان مسافرى كه وطنشان دور باشد .
اتاويه
اتاويه
(
at vih
) ع . ج توه و تيه .
اتب
اتب
(
etb
) ا . ع . چادر از ميان چاك‌زدهء بىگريبان و آستين كه زنان پوشند . و شاماكچه و پيراهن زنان . و هر جامهء كوتاه كه نصف ساق رسد . و پيراهن بىآستين . و شلوار بىپاچه .
ج : اتاب و اتاب و اتوب . و اتب الشعير :
پوست جو .
اتبا
اتبا
(
atb
) ا . پ . بلغت زند تير و سهم .
اتباب
اتباب
(
atb b
) ع . ج تابّ .
اتباب
اتباب
(
etb b
) م . ع . اتب الله قوته اتبابا : سست و ضعيف گردانيد او را خداى .
اتبار
اتبار
(
etb r
) م . ع . معدوم شدن . و باز داشتن . و پرهيز كردن .
اتبار
اتبار
(
etteb r
) م . ع . منقطع شدن .
اتباس
اتباس
(
atteb s
) م . ع . خشك شدن .
اتباع
اتباع
(
atb '
) ع . ج تبع . و اتباع التابعين : پيروان تابعين يعنى كسانى كه روايت حديث از يكى از تابعين كنند و نسبت او به تابع مثل نسبت تابع به صحابى مىباشد .
اتباع
اتباع
(
atb '
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - پيروان .
اتباع
اتباع
(
etb '
) م . ع . پىدرپى رفتن و پس روى كردن . و در پى فرستادن . و رسيدن به كسى قوله تعالى : فَأَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ اى لحقهم و كاد ان يلحق . المثل : اتبع الفرس لجامها يعنى اسب دادى لجامش را هم بده ( يضرب للامر باستكمال المعروف ) و كذلك اتبع الناقة زمامها و اتبع الدلو رشائها . و نيز اتباع : برات كردن بر كسى ( يستعمل مجهولا ) يق اتبع فلان على فلان بمال يعنى برات كرد فلان را بر فلان و حيله كرد با او . و در اصطلاح لغت دو لفظ پى يكديگر آوردن بر يك روى و لفظى را از پى لفظى آوردن كه داراى معنى و وزن همان لفظ اول بود و مثل آن باشد كه لفظ را مكرر كرده‌اند مانند حسن بسن و شغب جغب و در فارسى مانند اوش و بوش و آش و ماش و گل و مل كه لفظ بسن و جغب و بوش و ماش و مل از اتباع حسن و شغب و اوش و آش و گل مىباشند .
اتباع
اتباع
(
etteb '
) م . ع . پس روى كردن و در پى رفتن . و رسيدن به كسى . و برات گرفتن .
اتبال
اتبال
(
atb l
) ع . ج تبل (
tabl
) .
اتبال
اتبال
(
etb l
) م . ع . تباه كردن دوستى .
و تباه كردن زمانه كسى را . و بيمار كردن دوستى دل عاشق را .
اتبان
اتبان
(
atb n
) ع . ج . تبن (
tebn
) .
اتبان
اتبان
(
etteb n
) م . ع . تنبان پوشيدن .
اتجاء
اتجاء
(
ettej '
) م . ع . پر و آكنده شدن خرما .
اتجار
اتجار
(
ettej r
) م . ع . چون مشتق از تجر بود بازرگانى كردن . و اگر از وجر مشتق باشد دار و خوردن بطور جود .
اتجاه
اتجاه
(
ettej h
) م . ع . روى دادن