فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٣
ابو
از خط كوفى مانده بود به كلى منسوخ نموده از خط معقلى و كوفى و جز آن شش خط اختراع نمود بدين تفصيل : ثلث ، توقيع ، محقق ، نسخ ، ريحان و رقاع و براى هر حرفى طرزى خاص قرار داد و پس از وى استادان بمرور ايام دو خط ديگر از روى خطوط وى اختراع نمودند يكى خط تعليق كه از رقاع و توقيع برداشتند و ديگرى نستعليق كه مركب است از نسخ و تعليق .
بارى ابن مقله در اوائل حال والى فارس بود و ويرا ابن ثلاث نيز گويند زيرا سه خليفه را كه مقتدر و قاهر و راضى باشند وزارت نمود و سه دفعه ويرا معزول كردند و سه سفر نمود دو سفر به شيراز و يكى بموصل و سه دفعه او را دستگير نموده اموالش را بمصادره بازگرفتند و سه دفعه او را شكنجه كرده حبس نمودند اول بسعايت ابن رائق راضى باللّه دستش را بريده بزندانش انداخت و پس از چندى پشيمان شده درباره‌اش تفقد نمود و مرخصش كرد . در اين وقت قلم را بدست بريده بسته كتابت مىنمود باز ابن رائق سعايت كرده خليفه حكم بقطع زبان و حبس وى نمود و در حبس بود تا در سال 328 هجرى در گورستان بحبس ابد رفت . پس از مرگ سه نوبت جسدش را به خاك سپردند اول در دار الخلافه دوم در خانهء خود او دفعهء سوم در جاى ديگر . ابن مقله در كمالات صورى و معنوى از اشخاص بزرگ بشمار مىآيد و در جوانمردى و بذل و بخشش بىهمتا بوده است . جودت خطش بدرجه‌اى بود كه گويند پس از وفات وى آنچه از خطوطش باقيمانده بود بيك ميليون و ششصد دينار فروش رفت .
ابنه
ابنه
(
obne
) ا . پ . يك نوع خارش و بيمارى كه در مقعد بروز مىكند و شخص خواهش مىنمايد تا مرد را به روى خود كشد تا با او آن كند كه با زنان مىكنند .
ابنه‌زده
ابنه‌زده
(
obne - zade
) ص . پ . رسوا و بدنام و متهم برسوائى .
ابنى
ابنى
(
obn
) ا خ . ع . نام موضعى در شام .
ابنى
ابنى
(
ebniy
) ص . ع . منسوب به ابن يعنى پسرى .
ابنيات
ابنيات
(
abni t
) ع . ج ابنية (
abniat
) و ج ج بناء .
ابنية
ابنية
(
abniat
) ع . ج بناء و يا ج بنىّ .
و كتاب الابنية ا خ . : كتابى در علم صرف و نحو از سيبويه .
ابنيه
ابنيه
(
abnie
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بناها و عمارتها .
ابو
ابو
(
abv
) م . ع . ابوته اباوة و ابوا ( از باب نصر ) : پدر گرديدم او را . و كار پدران بجاى آوردم با وى . و ما له اب يابوه :
نيست ويرا پدرى كه بپروراند او را .
ابو
ابو
(
abv
) ا م . ع . پدرى .
ابو
ابو
(
abu
) ا . ع . اب و پدر . و گاه باشد اين كلمه را بمعنى ذو و صاحب استعمال كنند مانند :
ابو الحسن ص . يعنى صاحب حسن و جمال و ابو بنات يعنى صاحب دختران و ابو شوارب يعنى داراى بروت و سبيل . و قولهم لله ابوك كلمه‌ايست كه در مدح و تعجب گويند يعنى براى خداست خوبى پدر تو كه همچو تو پسر شريف و فاضل زاد . و ابو طلاب ص . : عاشق ابو الاجساد و ا . گوگرد . و ابو الاخطل :
اسب . و ابو الارواح : جيوه و ابو الاضياف :
ميزبان . و ابو البريص : نام پرنده‌اى اندك پيس . و ابو البشر ا خ . : آدم و ابو الحصين :
روباه . و ابو الحول : جانوريست افسانه‌اى كه سرش مانند سر زن و بدنش مانند بدن شير و داراى بالهائى باشد شبيه به بال عقاب .
و ابو الحيا ا خ . : يكى از القاب خليفهء سوم عثمان رضى اللّه عنه . و ابو الحياة ا . : باران و ابو الحيل : روباه . و ابو السرو :
كندر . و ابو الشفا : شكر . و ابو العباب :
آب . و ا خ : اولين سورهء از قرآن مجيد .
و ابو العلاء : فالوده . و ا خ . نام شاعرى معروف . و ابو العمر . ا . : كركس كه مىگويند هزار سال زندگانى مىكند . و ابو الغيرار : بوتيمار و ابو الغياث : آب . و ابو الفرج ا خ . : نام يكى از مورخين اسلام كه كتاب مختصر الدول از تصنيفات اوست . و ابو الفضل كنيهء عباس .
و ابو الفوارس ا خ . : نام يكى از فصحاى مشهور . و ابو القعقاع ا : كلاغ . و ابو الكمال ص . : داراى عافيت و صحت . و ابو الكنجك :
هر چيز نو و كم و مطبوع و پسنديده . و خوش‌طبع و شوخ و لطيفه‌گو . و مرد خوش ذات . و مرد مسخره و مقلد . و ابو المنزل ا . : ميزبان .
و ابو المختار ا : استر و قاطر . و ابو المراة شوهر زن . و ابو المسافر : پنير . و ابو المليح :
چكاوك . و ابو المهنا : شراب و مى . و ابو الوّئاب : كيك و شبگز . و ابو الهيجا ا خ . : لقب حضرت امير المؤمنين عليه السلام .
و ابو اليقظان ا . : خروس . و ابو اياس :
غسول و هرچه بدان دست شويند مانند خطمى و جز آن . و ابو ايوب : شتر ، و ابو براقس : نام مرغى خال‌دار . و ابو ثقيف : سركه . و ابو جامع : خوان . و ابو جابر : نان .
و ابو جعد : گرگ . و ابو جعفر : مگس .
و ابو جميل : نوعى از تره . و ابو حارث :
شير بيشه . و ابو حبيب : بزغالهء بريان شده .
و ابو حذر : بوقلمون . و ابو خالد : سگ و ابو خراش : گربه . و ابو خصب : گوشت .
و ابو حلسا : هوا چوبه . و ابو ذيال :
گاو نر . و ابو رزين : نوعى از حلوا . و ابو زيد ا خ . : نام شخصى كه در مقامات حريرى ذكر شده و در فن شطرنج بازى ضرب المثل .
و ابو سرحان ا . : گرگ . و ابو سريع :
چوبى كه جهت گيرائى آتش در آتش‌زنه به كار