فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧١
ابليز
و آماسيدن لب . و زشت نمودن كار بر كسى .
و ابلمت الناقة : گشن خواه شد ماده شتر .
و آماسيده فرج گرديد از شدت آرزوى نر .
ابلان
ابلان
(
ebel ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه - دو گله شتر مانند غمان كه دو گلهء گوسپند است .
ابلاه
ابلاه
(
ebl h
) م . ع . ابله يافتن كسى را .
ابلة
ابلة
(
ablat
) و (
abalat
) ا . ع . گرانى و ناگوارائى طعام . و گناه و خطا . و و بال .
الحديث : كل مال اديت زكوته فقد ذهبت ابلته يعنى هر مالى كه ادا شد زكات آن از پس رفت گرانى و و بال آن .
ابلة
ابلة
(
eblat
) ا . ع . خصومت و دشمنى .
ابلة
ابلة
(
oblat
) ا . ع . آفت و و با . و ا ج . طايفه و قبيله .
ابلة
ابلة
(
abelat
) ص . ع . بركت داده شدهء در ولد يق ناقة ابلة . وا . مطلوب و حاجت .
و لى عنده ابلة : نزد او حاجت من است .
و ما لى اليك ابلة : نيست مرا بسوى تو حاجتى .
ابلة
ابلة
(
ebellat
) ا . ع . نسل و خاندان و قبيله يقال هو من ابلة سوء .
ابلة
ابلة
(
obollat
) ا ج . ع خويش و قبيله يق جاء فى ابلته .
ابلج
ابلج
(
ablaj
) ص . ع . روشن و آشكار يق الحق ابلج و الباطل لجلج .
و گشاده ابرو الحديث فى صفته صلى اللّه عليه و آله : ابلج الوجه اى مشرقة .
ابلجاج
ابلجاج
(
eblej j
) م . ع . روشن گرديدن .
ابلح
ابلح
(
ablah
) ص . ع . ابله .
ابلخ
ابلخ
(
ablax
) ص . ع . كسى كه بزرگ‌منشى داشته باشد .
ابلد
ابلد
(
ablad
) ص . ع . كندخاطر . و بزرگ خلقت . و مرد گشاده ابرو .
ابلغ
ابلغ
(
ablaq
) ص . ع . با مبالغه و بهتر رساننده و رساننده‌تر .
ابلق
ابلق
(
ablaq
) ص . ع . نر پيسه . و طلب الابلق العقوق يعنى طلب كرد چيز محال را . و ا . حيوانى كه براق نيز گويند . و ج ا خ .
نام گروهى از تازيان .
ابلق
ابلق
(
ablaq
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيز دو رنگ عموما و سياه و سپيد خصوصا .
و ابلق چشم : كسى كه چشمش سياه و سپيد بود . و ابلق ايام ا . : دنيا و روزگار باعتبار شب و روز . و ابلق چرخ : شب و روز . و روزگار . و ابلق فلك : روز و شب . و روزگار . و دنيا و ابلق مطلق العنان : دنيا . و روزگار .
ابلقاق
ابلقاق
(
ebleq q
) م . ع . ابلق الفرس :
نيك ابلق شد آن اسب .
ابلك
ابلك
(
ablak
) ص . پ . هر چيز دو رنگ عموما و سياه و سپيد خصوصا .
ابلگ
ابلگ
(
abelg
) و (
abalag
) ا . پ .
شرارهء آتش .
ابلم
ابلم
(
ablam
) ص . ع . مرد ستبر لب .
و ا . يك نوع تره مانند باقلا .
ابلم
ابلم
(
ablam
) و (
eblem
) و (
oblom
) ا . ع . برگ مقل .
ابلمة
ابلمة
(
ablamat
) و (
eblemat
) و (
oblomat
) ا . ع . واحد ابلم . و المال بيننا شق الابلمة : آن مال ميان ما بالمناصفه است .
ابلنداج
ابلنداج
(
eblend j
) م . ع . ويران شدن حوض و منهدم شدن و شكسته گشتن آن .
و ابلندج المكان : فراخ شد آن جاى .
ابلنداك
ابلنداك
(
eblend k
) م . ع . وسيع و فراخ شدن . ابلندك الحوض : برابر زمين گرديد آن حوض .
ابلنصاء
ابلنصاء
(
eblens '
) م . ع . رفتن . و ابلنصى من ثيابه : بيرون آمد از جامهء خود .
ابلنقاع
ابلنقاع
(
eblenq '
) م . ع . ابلنقع الكرب : دفع كرده شد اندوه . و ابلنقع الصبح : روشن شد صبح .
ابلنقاق
ابلنقاق
(
eblenq q
) م . ع . روشن و ممتاز شدن راه .
ابلوج
ابلوج
(
abluj
) و
ابلوح
ابلوح
(
abluc
) ا . پ .
قند سفيد . و شكر سفيد . و قند سوده . و نبات سفيد . و آبلوج .
ابلوج
ابلوج
(
obluj
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - قند . و نبات سفيد .
ابلوك
ابلوك
(
abluk
) ص . پ . دورو و منافق و چاپلوس .
ابله
ابله
(
ablan
) ص . ع . نادان و سليم دل بىشر . و احمق بىتميز . و كسى كه بىشر است و خوش‌خوى كمتر رسندهء بدقائق امور .
و بسيار سليم دل . ج : بله (
bolh
) . الحديث اكثر اهل الجنة البله يعنى البله لامر الدنيا لقلة اهتمامهم بها و هم اكياس فى امر الاخرة .
و عيش ابله : زيست با ناز و نعمت .
و شباب ابله : جوانى خوش كه گوئى صاحب آن از آفتهاى زمانه بىخبر است .
ابلهانه
ابلهانه
(
ablah ne
) ص و م ف . پ .
- مأخوذ از تازى - بىعقلانه و از روى حماقت .
ابله لب
ابله لب
(
ablah - lab
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - هرزه‌گو و ياوه‌گو و بيهوده‌گو .
ابلهى
ابلهى
(
ablahi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حماقت و نادانى و ساده‌دلى .
ابلى
ابلى
(
aboliy
) ا . ع . مهتر و پارساى ترسايان .
ابلى
ابلى
(
ebeliy
) و (
abaliy
) و (
ebaliy
) ص . ع . صاحب شتران .
ابلئجاج
ابلئجاج
(
eblej j
) م . ع . گشاده و نيك هويدا گرديدن . و واضح و آشكار شدن .
ابليز
ابليز
(
ebliz
) ا . ع . طين الابليز :
طين مصر .