فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٧
ابش
ابوزا و ابزى ( از باب ضرب ) : برجست آن آهو در دويدن . و بدويد به طرفى و رو نگردانيد .
و ابز الانسان : بياسود انسان در دويدن و پس از آن دويد . و ناگهان بمرد . و ابز بصاحبه : بغاوت كرد از صاحب خود و سركشى نمود ويرا .
ابز
ابز
(
abez
) ص . ع . ظبى و ظبية ابز :
آهوى دونده‌اى كه رو به طرفى نگرداند .
ابزاء
ابزاء
(
ebz '
) م . ع . ابزى به :
گرفت او را . و ابزى فلان : بلند كرد فلان سرين خود را . و نيز ابزاء بمعنى شير دادن آمده است .
ابزار
ابزار
(
abz r
) ع . ج بزر .
ابزار
ابزار
(
abz r
) ا . پ . قسمى از شلغم .
و زردك . و افزار .
ابزار
ابزار
(
abz r
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - نوابل و ادويه‌اى كه در تلذيذ اغذيه به كار برند .
ابزاردان
ابزاردان
(
abz r - d n
) ا . پ . قوطى فلفل و ادويه .
ابزارى
ابزارى
(
abz riy
) ا . ع . كسى كه تخمه مىفروشد . و ا خ . لقب جماعتى از محدثين .
ابزاريون
ابزاريون
(
abz riyun
) ج ا خ . ع .
لقب جماعتى از محدثين .
ابزال
ابزال
(
ebz l
) م . ع . دندان ناب درآوردن اشتر در نه سالگى .
ابزام
ابزام
(
ebz m
) ا . ع . زبانه مانندى كه در سر كمربند باشد و در حلقهء سر ديگر بند گردد . ج :
ابازيم .
ابزام
ابزام
(
ebz m
) م . ع . ابزمه الفا :
داد او را هزار .
ابزج
ابزج
(
abzaj
) ص . ع . رجل ابزج :
مرد سينه برآمدهء پشت درآمده .
ابزر
ابزر
(
abzar
) ا خ . پ . كوهى نزديك همدان كه تقريبا 150 فرسخ از مغرب اصفهان مسافت دارد .
ابزن
ابزن
(
abzan
) و (
ebzan
) و (
obzan
) ا . ع . - مأخوذ از پارسى - حوضى كه در آن غسل كنند و گاه از مس باشد .
ابزى
ابزى
(
abz
) ص . ع . رجل ابزى :
مردى كه پشت او نزديك سرينش كج باشد . و يا سينه‌اش برآمده و پشتش درآمده باشد . و يا سر نيش بيرون آمده باشد .
ابزى
ابزى
(
abz
) م . ع . ابز ابزا و ابوزا و ابزى . مر . ابزه
ابزيدن
ابزيدن
(
abzidan
) ف م . پ . پر كردن و انباشتن .
ابزيم
ابزيم
(
ebzim
) ا . ع . ابزام . ج : ابازيم .
ابزين
ابزين
(
ebzin
) ا . ع . ابزام . ج : ابازين .
ابس
ابس
(
abs
) ا . ع . قحط . و جاى درشت .
و سنگ پشت نر .
ابس
ابس
(
abs
) م . ع . ابسه ابسا ( از باب ضرب ) : سرزنش كرد . و ترسانيد او را . و بند كرد . و پيش آمد او را بمكروه . و خرد و حقير پنداشت او را . و ابس به : خوار گردانيد او را و غلبه كرد بر وى .
ابس
ابس
(
ebs
) ا . ع . اصل بد . و جاى درشت .
ابسار
ابسار
(
abs r
) ا . پ . سنگى كه بدان تيغ و چاقو تيز مىكنند . و سنگ فسان . و افسار .
ابسار
ابسار
(
ebs r
) م . ع . ابسر القرحة ابسارا : خراشيد ريش را پيش از نضج .
و ابسر الحاجة : خواست حاجت در غير وقت . و ابسر التمر : بسر آميخت در نبيذ خرما . و ابسر النخل : بسر آورد خرما بن و ابسر المركب فى البحر : باز ايستاد كشتى در دريا .
ابساس
ابساس
(
ebs s
) م . ع . ابس بالمغر ابساسا : خواند مغر را بسوى آب . و نيز ابساس عبارتست از زجر كردن شتر بلفظ بس بس . و رها كردن ستور به آب . و بس بس گفتن ماده شتر را بوقت دوشيدن .
ابساط
ابساط
(
absat
) ع . ج بسط (
best
) و (
bost
) و (
bosot
) .
ابساط
ابساط
(
ebs t
) م . ع . گذاشتن ماده شتر را با بچهء خود و رها كردن آن . يق ابسط الناقة و ابسطت الناقة ( لازم و متعدى ) .
ابساق
ابساق
(
ebs q
) م . ع . شير درآمدن در پستان پيش از زادن .
ابسال
ابسال
(
ebs l
) م . ع . ابسل البسر ابسالا : پخت و خشك كرد غورهء خرما را . و ابسله لكذا : پيش آورد او را بر آن كار . و نيز ابسال : گرو كردن . و حرام نمودن چيزى . و بهلاك سپردن كسى . قوله تعالى : أَنْ تُبْسَلَ نَفْسٌ بِما كَسَبَتْ اى تسلم . و بر مرگ دل نهادن .
ابسان
ابسان
(
ebs n
) م . ع . خوش‌خوى گرديدن .
ابست
ابست
(
abest
) و (
ebast
) ا . پ . گوشت ترنج و بالنگ كه از آن مربا مىسازند .
ابستا
ابستا
(
abest
) ا خ . پ . تفسير كتاب زند كه ماژى بر آن نوشته . و نيز بمعنى دو كتاب زند و پازند . و در اين دو كتاب همهء قوانين مذهبى ماژى كه فرمانده آتش است ديده مىشود .
و همچنين در اين كتاب خبريست كه حضرت ابراهيم خليل الرحمن او را تكرار مىكند در حالتى كه در وسط كورهء آتشى بوده كه بامر نمرود در آن افكنده شده بود .
ابستاق
ابستاق
(
abest q
) ا خ . ع . معرب ابستا .
ابسته
ابسته
(
abeste
) ص . پ . چاپلوس و متملق .
و ا . جاسوس .
ابسگون
ابسگون
(
abesgun
) ا خ . پ . آبسگون .
ابسنت
ابسنت
(
absant
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه .
مشروب معطرى كه از افسنتين و پاره‌اى دارو هاى معطر ديگر و الكل بدست مىآورند و در فرنگ معروف به ابسنت سوسى مىباشد .
و مادهء محركى است كه در امراض بايد استعمال شود .
ابش
ابش
(
abc
) م . ع . فراهم آوردن ( از باب