فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٦
ابز
و بزرگى و دليرى كسى مىكند . و ابرو تنگ كردن يا ابرو نازك كردن ف ل . : تكبر نمودن . و ابرو جنبانيدن و يا ابرو زدن : اشاره كردن . و رضا دادن .
ابرواز
ابرواز
(
abrav z
) ا . ع . مر ابرويز .
ابروان
ابروان
(
abrov n
) ج . پ . ابرو . و صبح و عصر .
ابروز
ابروز
(
abruz
) ا خ . پ . كوهى در نزديكى همدان . و كوه البرز .
ابرو صنام
ابرو صنام
(
abru - san m
) پ . و ابرو صنم (
abru - sanam
) ا . پ . لفاح و يبروج الصنم .
ابرو فراخى
ابرو فراخى
(
abru - fer xi
) ا . پ .
خوشدلى . و خوش‌منشى . و گشاده‌روئى و تازه روئى . و همت و سخاوت .
ابرو كمان
ابرو كمان
(
abru - kam n
) ص . پ .
آنكه ابروى وى مانند كمان باشد .
ابرو كن
ابرو كن
(
abru - kan
) ا . پ . مقاشى كه زير ابرو را بدان مىكنند .
ابرو گشاده
ابرو گشاده
(
abru - goc de
) ص . پ .
شخص خوشحال و خوش محضر .
ابرونتن
ابرونتن
(
abrunaten
) ف ل . پ . بلغت زند مردن و فوت شدن .
ابرو هلال
ابرو هلال
(
abru - hel l
) ص . پ .
آنكه ابروى وى مانند ماه نو باشد .
ابرويز
ابرويز
(
abarvayz
) ا خ . ع . نام پادشاهى از پادشاهان فارس كه پرويز باشد .
ابره
ابره
(
abrah
) ص . ع . سفيد شفاف .
و سرخ .
ابره
ابره
(
abre
) ا . پ . روى جامهء دولا . و آنچه در زير آن بود آستر .
ابره
ابره
(
obarah
) ا . پ . هوبره .
ابره
ابره
(
ebarah
) ا . پ . ميوهء نورس و نو باوه و نوبر .
ابرهام
ابرهام
(
abarh m
) ا . پ . طبيعت و اصل و جوهر . و ا خ . فرشته‌اى كه تدبير عالم كند . و يكى از اسمهاى حضرت ابراهيم خليل الرحمن .
ابرهة
ابرهة
(
abrahat
) ا خ . ع . نام سه نفر از پادشاهان يمن : 1 - ابرهة بن الحارث كه ذو المنار نيز گويند . 2 - ابرهة بن الصبا كه بعلم و دانائى مشهور بوده است . 3 - ابرهة بن الاشرم الحبشى كه ويرا ابو يكسوم نيز گويند و اين ابو يكسوم همان رئيس اصحاب الفيل است كه خداوند جل شأنه در قرآن مجيد مىفرمايد .
ابرهه
ابرهه
(
abrahe
) ا . پ . پرنده‌اى بسيار كوچك . و ا خ . سر كردهء اصحاب فيل كه بدون غلبه و ظفر به مكه آمده و در خيال خراب كردن آن شهر مقدس و خانهء كعبه بود و موفق نشد و همين ابرهه است كه ابو يكسوم گويند و در صنعا در مقابل كعبه بناى كليسا نمود .
ابرهيميه
ابرهيميه
(
ebrahimiye
) ا . پ . يك نوع آشى كه از غوره مىپزند و از غذاهاى مقوى مىباشد . صاحبان فرهنگ اين كلمه را مأخوذ از تازى نمىدانند .
ابرى
ابرى
(
abri
) ص . پ . ابردار شده .
و مختلف اللون گشته . و كاغذ ابرى ا . :
كاغذ ضخيم و درخشانى كه از كشمير آورند .
و نيز كاغذ الوانى كه به آب شنبليله مىسازند .
و بهترين ابريهاى اين زمان يك نوع ابرى است كه در همدان شخص صحافى مىساخته است .
ابرى
ابرى
(
abriy
) ص . ع . تيز و سوراخ كننده وا . سوزن فروش .
ابرئاء
ابرئاء
(
abre '
) ع . ج برئ .
ابرية
ابرية
(
abriat
) ا . ع . سبوسهء سر .
ابريج
ابريج
(
ebrij
) ا . ع . شيرزنه .
ابريز
ابريز
(
ebriz
) ا . ع . طلاى خالص .
ابريسم
ابريسم
(
ebrisam
) و (
abrisam
) ا . ع .
مر . ابريشم .
ابريشم
ابريشم
(
abricam
) و (
abricom
) ا .
پ . تارهاى باريك و درخشانى كه حاصل مىگردد از يك قسم بيدى كه آن را كرم ابريشم مىنامند و اين كرم كه از نوع بوم بيكس و از جنس پروانهء شب محسوب مىگردد تغذيه‌اش از برگ درخت توت يا از برگ آيلانت مىباشد .
و آيلانت به زبان اهالى جزيرهء ملوك درخت بزرگ و قشنگى را گويند كه كرم ابريشم از برگ آن تغذيه مىكند و جهت همين مصرف اين درخت را بپاريس و ساير محال فرانسه برده در تفرجگاهها و باغهاى عمومى غرس كرده‌اند و مردم فرانسه آن را ورنى دو ژاپون وار برد و سيل نيز مىگويند . از يك پيلهء كرم ابريشم ممكن است تارى بدست آورد كه طول آن 300 متر باشد . گويند پوشيدن لباس ابريشمين منع از توليد شپش مىكند و بر قوهء باه مىفزايد و از اين جهت است كه زنهاى كثير الشبق لباسهاى ملصق بر بدن خود را از ابريشم قرار مىدهند . ابريشم بطور كنايه تار ساز را نيز گويند .
ابريشمى
ابريشمى
(
abricami
) ص . پ . منسوب بابريشم . و ا . تاجر ابريشم فروش .
ابريشمين
ابريشمين
(
abricomin
) ص . پ . منسوب به ابريشم .
ابريشمين
ابريشمين
(
abreycemin
) ص . پ .
ابريشمين و منسوب به ابريشم .
ابريق
ابريق
(
ebriq
) ا . ع . - معرب آبريز - آفتابه و كوزه و چاكل . و شمشير درخشان .
و زن خوشگل . و كمان مخطط . ج : برّاق و اباريق .
ابرئلال
ابرئلال
(
ebrel l
) م . ع . ابرأل الديك ابرئلالا : پرهاى گردن را واكرد آن خروس براى جنگ .
ابرين
ابرين
(
abrin
) ا . ع . ريگ توده‌اى در يمامه .
ابز
ابز
(
abz
) م . ع . ابز الظبى ابزا و