فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٦٤

پيمانه‌نوش

دندان پيل مىباشد . و گاهى مانند اعلام اين لفظ را استعمال مىكنند .

پيلزور

پيلزور

(

pil - zovr

) ص . پ . پرزور . و قوت مانند پيل .

پيل‌زهره

پيل‌زهره

(

pil - zahre

) ص . پ . توانا مانند پيل .

پيلس

پيلس (

pilas

) و پيلسته

(

pilaste

) ا .

پ . عاج .

پيلسته

پيلسته

(

pilaste

) ا . پ . روى و رخسار و چهره . و ساعد . و انگشت . و تيماج و چرم بز . و يك قسم بوى خوشى كه از مراكش مىآورند .

پيلسم

پيلسم

(

pil - sam

) ا خ . پ . برادر پيران ويسه كه بر دست رستم كشته شد .

پيلسم

پيلسم

(

pil - som

) ا و ص . پ . سم سخت و ستبر . و شب سياه تاريك .

پيلغوش

پيلغوش

(

pil - qovc

) ا . پ . گل سوسن الوان . و فيل گوش . و خاك‌انداز كلان .

پيلقن

پيلقن

(

pilqan

) ص . پ . هنگفت . و كلفت . و حيوان فربه .

پيلك

پيلك

(

pilak

) ا . پ . پيل كوچك و بيلك و قسمى از تير .

پيلكش

پيلكش

(

pil - kac

) ا . پ . نوعى از سلاح جنگ .

پيلگوش

پيلگوش

(

pil - govc

) ا . پ . نوعى از سوسن . و لوف . و خاك‌انداز .

پيلگوشك

پيلگوشك

(

pil - govcak

) ا . پ . مصغر پيلگوش . و ترشك .

پيلمال

پيلمال

(

pil - m l

) ا . پ . پىسپر و پايمال .

پيل‌مرغ

پيل‌مرغ

(

pil - morq

) ا . پ . يك قسم مرغى كه از بالاى منقارش خرطوم مانندى آويزان است و پيروج و بوقلمون نيز گويند .

پيلو

پيلو

(

peylav

) ا . پ . غذائى كه از برنج ترتيب دهند و پلاو نيز گويند .

پيلو

پيلو

(

pilu

) ا . پ . درخت اراك كه از چوب آن مسواك سازند .

پيلوا

پيلوا

(

pilav

) ا . پ . دوافروش و عطار و دواساز .

پيلوار

پيلوار

(

pil - v r

) ا و ص . پ . بار پيل و بسيار . و پيل مانند .

پيلوايه

پيلوايه

(

pil - v ye

) ا . پ . پرستوك .

پيلور

پيلور

(

pil - var

) ا . پ . داروفروش .

و دست‌فروش . و پيله‌ور .

پيلون

پيلون

(

peylavan

) ا . پ . ابريشم صاف و باريك و اعلا .

پيله

پيله

(

peyle

) ا . پ . ابريشم و غوزهء ابريشم و كرم ابريشم . و كيسه و خريطه . و مال‌التجارهء پست و كم‌ارزش . و متاعهاى خرد و كوچك كه دست‌فروش مىفروشد . و يك نوع داروئى و چشم و پلك چشم . و گره و گرهى كه در ميان دنبل بهم رسد . و چرك و ريمى كه از ميان زخم مىپالايد و روان مىشود و گرهى كه در بن دندان بهم رسد و چرك از آن بپالايد . و پيكان تير . و صحرا و دشت وسيعى كه در ميان دو آب واقع شود خواه دو رود از طرفين آن بگذرد و يا يك رود دو شاخه شده و آن زمين را احاطه كند . و پيلهء فلك : انبساط و گشادگى فلك .

پيله‌بينى

پيله‌بينى (

peyle - bini

) و پيله‌بينى

(

peyle - bini

) ا . پ . سوراخ بينى و منخر .

پيله‌ور

پيله‌ور

(

peyle - var

) ا . پ . خرده فروش . و سوداگر دوره‌گرد .

پيم

پيم

(

payam

) ا . پ . پيام .

پيما

پيما

(

paym

) ص . پ . - مأخوذ از پيمايش - اندازه‌گير و وزن‌كننده و پيماينده و هميشه بطور تركيب استعمال مىشود مانند : سخن‌پيما يعنى پيماينده و وزن‌كنندهء كلمات . و نثرگو ضد شعرگو . و باديه‌پيما : كسى كه بيابان را مىپيمايد . و ملامت‌پيما : دشنام زن .

پيمان

پيمان

(

paym n

) ا . پ . شرط و عهد و ميثاق . و قول . و سوگند و قسم . و رهن و گرو . و عقد مصالحه . و ضمانت و كفالت .

و اقرار و اعتراف . و قرابت و خويشى . و ابد پيمان : جاويد و هميشگى . و عهد و پيمان : عهد و ميثاق . و پيمان بستن :

معاهده كردن و اقرار اتحاد و اتفاق دادن .

و پيمان‌شكن : عهدشكن . و پيمان‌شكنى : عهدشكنى . و پيمان‌شكنى كردن از قرارداد معاهده خارج شدن و معاهده را برهم زدن .

پيمان‌ده

پيمان‌ده

(

paym n - deh

) ص . پ . آنكه رهن و گرو مىدهد .

پيمان فرهنگ

پيمان فرهنگ

(

paym n - farhang

) ا خ . پ . كتابى در آداب جهاندارى از مه آباد اولين پيغمبر ايرانيان .

پيمان‌گسل

پيمان‌گسل

(

paym n - gosel

) ص .

پ . آنكه عهد مىشكند و از قول و ميثاق خود برميگردد .

پيمان‌ور

پيمان‌ور

(

paym n - var

) ص . پ .

آنكه عهد و ميثاق خود را حفظ مىكند .

پيمانه

پيمانه

(

paym ne

) ا . پ . قفيز و ظرفى كه بدان چيزها پيمايند . و قدح شراب‌خورى و پيمانه پرشدن : به آخر رسيدن عمر .

و پيمانه نوشيدن : شراب خوردن .

پيمانه آفتاب

پيمانه آفتاب

(

paym ne - ft b

) ا .

پ . جام تابان مانند آفتاب .

پيمانه‌كش

پيمانه‌كش

(

paym ne - kac

) ص .

پ . آنكه پيالهء شراب را تهى مىكند .

پيمانه‌گاه

پيمانه‌گاه

(

paym ne - g h

) ا . پ .

انبار شراب . و مىخانه .

پيمانه‌گسار

پيمانه‌گسار

(

paym ne - gos r

) ص پ . نوشندهء پيالهء شراب .

پيمانه‌نوش

پيمانه‌نوش

(

paym ne - novc

) .

پ . شراب‌خور .