فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٦٣

پيل‌دندان

و پرىپيكر : كسى كه بهيكل ملك بود و بسيار خوش‌روى و خوب‌سيما باشد . و ماه‌پيكر : كسى كه رويش مانند ماه درخشان بود .

پيكرآرا

پيكرآرا

(

paykar - r

) ا . پ . آرايش كنندهء صورت .

پيكران

پيكران

(

paykar n

) پ . ج . پيكر . و پيكران درخش : ستاره‌هاى آسمان و باصطلاح صوفيه صور روحانى . و پيكران مانا : عالم برزخ كه ميانهء ملك و ملكوت است .

پيكرپرست

پيكرپرست

(

paykar - parast

) ا . پ .

بت‌پرست .

پيكرستان

پيكرستان

(

paykarest n

) ا . پ .

عالم برزخ و عالم مثال كه ميانهء ملك و ملكوت است .

پيكرگار

پيكرگار

(

paykar - g r

) ا . پ . نقاش و نقاش آب‌رنگ كار .

پيكرگاو

پيكرگاو (

paykar - g v

) و پيكرگو

(

paykar - gov

) ا . پ . صراحى كه به شكل گاو باشد .

پيكركده

پيكركده

(

paykar - kade

) ا . پ .

بتكده .

پىكن

پىكن

(

pay - kan

) ا . پ . پىزن .

پيكند

پيكند

(

paykand

) ا خ . پ . موضعى در سمرقند .

پيكندن

پيكندن

(

paykandan

) ف م . پ .

پيوستن و جمع كردن . و در سلك كشيدن .

و پىزدن .

پيكور

پيكور

(

pay - kur

) ص . پ . بىنشان و نابينا .

پيگ

پيگ

(

payg

) ا . پ . پيام و خبر و پيغام و قاصد و خبرآور .

پيگار

پيگار

(

payg r

) ا . پ . جنگ و جدال . و قصد و اراده . و پيگار كردن : جنگ كردن و خصومت نمودن .

پيگارپرستان

پيگارپرستان

(

payg r - parast n

) ا . پ . مردمان جنگجو .

پيگارجوى

پيگارجوى

(

payg r - juy

) ص . پ .

آرزومند جنگ .

پيگارسان

پيگارسان

(

payg r - s n

) ا . پ . در شعر بمعنى پيگارستان .

پيگارستان

پيگارستان

(

payg rest n

) ا . پ .

جاى و محل جنگ .

پيگاه

پيگاه

(

payg h

) ا . پ . بامداد و صبح و پگاه .

پيگو

پيگو

(

peygov

) ا خ . پ . نام ملكى از ممالك چين و نام پادشاه آن ملك .

پيگور

پيگور

(

paygur

) ا . پ . پا و قدم . و دم خر .

پيل

پيل

(

pil

) ا . پ . فيل كه حيوانى است چارپا از جنس پستاندار و پوست آن بسيار ستبر و بزرگترين حيوانات برى كه از چهار تا پنج متر ارتفاع دارد و امروز سه قسم از آن در كرهء ارض موجود است : يك قسم در افريقا و دو قسم در آسيا و اين حيوان بسيار مطيع و منقاد مىباشد و انسان را در شكار و در جنگ و در حفر زمين اعانت نموده امداد مىكند و مر او را خدمت مىنمايد و در بعضى ممالك فيل را جهت ضبط آلتهاى مدافعهء آن كه عاج مىنامند صيد مىكنند . و خرطوم فيل عبارتست از بينى درازى كه منتهى شده بيك قسم انگشت بسيار قابل انعطافى و آن را به كار مىبرد در اجراى بسيارى از مقاصد و اعمال خود و نيز در مدافعه . و نيز پيل : پاشنه . و كيسه و خريطه . و گره و آماس غده‌اى شكل . و پيل آبكش : ابر . و پيل افگندن :

مغلوب كردن . و پيل محمود : نام پيل بزرگى كه ابرهه پادشاه حبشه هنگامى كه براى ويران كردن مكهء معظمه آمده بود سوار بود .

و پيل محمودى : پيلى كه سلطان محمود غزنوى در سفر هندوستان سوار بود . و پيل معلق در هوا و يا پيل هوائى :

ابر .

پيلارام

پيلارام

(

pil r m

) ا خ . پ . نام حصارى عظيم و بزرگ .

پيل امرود

پيل امرود

(

pil - amrud

) ا . پ . قسمى از امرود .

پيلاو

پيلاو

(

pil v

) ا . پ . پلو و غذائى لذيذ كه از برنج سازند .

پيل باران

پيل باران

(

pil - b r n

) باران درشت و بزرگ قطره .

پيل‌بالا

پيل‌بالا

(

pil - b l

) ا و ص . پ . بزرگ جثه مانند پيل و تناور . و متكبر و مغرور .

و خرمن غلهء كوفته ناشده .

پيلبان

پيلبان

(

pil - b n

) ا و ص . پ . پرستار و خدمتگزار پيل .

پيلبانى

پيلبانى

(

pil - b ni

) ا . پ . خدمتگزارى و پرستارى پيل .

پيل‌بند

پيل‌بند

(

pil - band

) ا . پ . حركتى از بازى شطرنج كه در پس پيل دو پياده قرار دهند تا مانع از آمدن مهرهء حريف باشد .

پيل‌پا

پيل‌پا

(

pil - p

) ا . پ . حربه‌اى مر زنگيان را . و نوعى از قدح بزرگ شراب‌خورى و ستونى كه سقف بر آن قرار مىگيرد . و داء الفيل .

پيل‌پايه

پيل‌پايه

(

pil - p ye

) ا . پ . ستونى از گچ و سنگ كه بر بالاى آن پايه‌هاى طاق را گذارند .

پيل‌پيكر

پيل‌پيكر

(

pil - paykar

) ص . پ . شبيه به پيل . و بزرگ جثه مانند پيل .

پيلتن

پيلتن

(

pil - tan

) ص . پ . تناور . و اسب بزرگ جثه . و ا . خ . رستم .

پيلته‌پيچ

پيلته‌پيچ

(

pilte - peyc

) ا . پ . به زبان روستائى هر چيز تابيده شده مانند فتيله .

پيل‌دندان

پيل‌دندان

(

pil - dand n

) ا و ص . پ .

دندان پيل و عاج . و آنكه نابهاى وى مانند